Remanentem nazywamy czynności, które mają za zadanie ocenić faktyczną ilość towarów handlowych, materiałów czy półwyrobów…
Składka zdrowotna na podatku liniowym i skali podatkowej
Data ostatniej edycji: 2026-07-15 Data dodania: 2026-05-15
Składka zdrowotna dla przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej oraz podatku liniowego jest uzależniona od osiągniętego dochodu. Choć zasady jej obliczania obowiązują już od kilku lat, nadal budzą wiele wątpliwości – szczególnie podczas rocznego rozliczenia z ZUS. W praktyce przedsiębiorcy muszą pamiętać nie tylko o właściwym ustaleniu dochodu, ale także o minimalnej podstawie składki zdrowotnej. Ta obowiązuje niezależnie od osiągniętych wyników finansowych.
Jak przebiega roczne rozliczenie składki zdrowotnej na zasadach ogólnych?
Roczną podstawę składki ustalamy jako różnicę pomiędzy osiągniętymi przychodami a kosztami uzyskania przychodów. Dodatkowo dochód pomniejszamy o zapłacone składki społeczne, o ile wcześniej nie zostały zaliczone do kosztów podatkowych.
Przy ustalaniu dochodu do składki zdrowotnej uwzględniamy również różnice remanentowe:
- remanent dodatni zwiększa dochód,
- remanent ujemny obniża podstawę składki zdrowotnej.
Ile wynosi roczna składa zdrowotna na skali podatkowej i podatku liniowym?
Wysokość rocznej składki zdrowotnej zależy od formy opodatkowania:
- 9% dochodu – dla przedsiębiorców na skali podatkowej,
- 4,9% dochodu – dla podatku liniowego.
Jednocześnie przepisy przewidują minimalną podstawę wymiaru składki zdrowotnej. Jeżeli nasz roczny dochód będzie niższy od ustawowego minimum, składkę zdrowotną i tak musimy opłacić od minimalnej podstawy.
W roku składkowym 2025/2026 minimalna miesięczna podstawa składki zdrowotnej wynosi 3499,50 zł.
Przy prowadzeniu działalności przez pełny rok minimalna roczna podstawa wynosi:
3499,50 × 12 = 41994 zł
Minimalna roczna składka zdrowotna dla przedsiębiorcy na skali podatkowej i podatku liniowym wynosi więc: 3499,50 × 9% x 12 = 3779,52 zł
Ważne!
Jeżeli przedsiębiorca rozpoczął działalność gospodarczą w trakcie 2025 roku, minimalną składkę zdrowotną ustalamy proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzenia działalności. To oznacza, że przedsiębiorca nie płaci minimalnej składki za pełne 12 miesięcy, lecz wyłącznie za okres faktycznego prowadzenia firmy.
Przykład – przedsiębiorca na podatku liniowym
Przedsiębiorca rozliczający się podatkiem liniowym osiągnął w 2025 roku dochód w wysokości 50 000 zł.
Roczna składka zdrowotna wynosi: 50000 ×4,9% = 2450 zł
Wyliczona składka jest niższa niż minimalna składka roczna. W takiej sytuacji przedsiębiorca musi opłacić składkę minimalną. Ostateczna roczna składka zdrowotna wyniesie więc 3779,52 zł.
Jak obliczyć składkę zdrowotną przy kilku działalnościach gospodarczych?
Coraz więcej przedsiębiorców prowadzi jednocześnie kilka rodzajów działalności gospodarczej. Może to oznaczać np. prowadzenie jednoosobowej działalności oraz udział w spółce cywilnej albo równoległe wykonywanie usług w różnych branżach. W takiej sytuacji roczne rozliczenie składki zdrowotnej staje się bardziej złożone i wymaga dokładnej analizy form opodatkowania każdej działalności.
Najprostsza sytuacja występuje wtedy, gdy wszystkie prowadzone działalności są opodatkowane w ten sam sposób. W takim przypadku przychody i koszty z poszczególnych działalności sumujemy, a następnie na tej podstawie ustalamy jedną roczną składkę zdrowotną.
Znacznie więcej problemów pojawia się wtedy, gdy przedsiębiorca prowadzi kilka działalności opodatkowanych na różnych zasadach. W takiej sytuacji każdą działalność rozliczamy osobno według właściwych zasad dla danej formy opodatkowania.
Wyłączenie miesięcy objętych zwolnieniem ze składki zdrowotnej
Przy rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej przedsiębiorcy często zapominają, że nie wszystkie miesiące prowadzenia działalności muszą być uwzględniane przy ustalaniu rocznej podstawy składki zdrowotnej. Dotyczy to przede wszystkim okresów, w których przedsiębiorca korzystał ze zwolnienia z opłacania składki zdrowotnej.
To bardzo ważne, ponieważ błędne uwzględnienie takich miesięcy może prowadzić do zawyżenia rocznej składki zdrowotnej oraz niepotrzebnej dopłaty do ZUS.
Przepisy ustawy zdrowotnej przewidują kilka grup przedsiębiorców, którzy po spełnieniu określonych warunków mogą zostać zwolnieni z obowiązku opłacania składki zdrowotnej z działalności gospodarczej.
Najczęściej dotyczy to:
- emerytów i rencistów – ze zwolnienia ze składki zdrowotnej mogą korzystać przedsiębiorcy pobierający emeryturę lub rentę, jeśli wysokość świadczenia nie przekracza minimalnego wynagrodzenia. Dodatkowo przedsiębiorca musi spełniać jeden z dwóch warunków, rozliczać działalność gospodarczą w formie karty podatkowej, albo osiągać bardzo niski miesięczny przychód z działalności (nieprzekraczającej połowy minimalnej emerytury)
- osób posiadających orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności – podobne zasady jak emerytów obowiązują przedsiębiorców posiadających orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Takie osoby również mogą zostać zwolnione z opłacania składki zdrowotnej, jeśli rozliczają działalność kartą albo ich miesięczne przychody nie przekraczają połowy minimalnej emerytury.
- przedsiębiorców pracujących jednocześnie na etacie – zwolnienie ze składki zdrowotnej może objąć także przedsiębiorców, którzy jednocześnie pracują na etacie. Aby skorzystać z tego rozwiązania, muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki: przedsiębiorca jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, jego wynagrodzenie z etatu nie przekracza minimalnego wynagrodzenia, działalność gospodarcza opodatkowana jest ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, miesięczny przychód z działalności nie przekracza połowy minimalnego wynagrodzenia.
- osób pobierających zasiłek macierzyński – przedsiębiorcy pobierający zasiłek macierzyński również mogą zostać zwolnieni z opłacania składki zdrowotnej z działalności gospodarczej. Dotyczy to sytuacji, gdy zasiłek został podwyższony do wysokości świadczenia rodzicielskiego.
Składka zdrowotna a zawieszenie działalności gospodarczej
Zawieszenie działalności gospodarczej to rozwiązanie, z którego korzystamy coraz częściej. Szczególnie w okresach mniejszej liczby zleceń, problemów finansowych albo czasowej przerwy w prowadzeniu firmy. Okres zawieszenia działalności ma bezpośredni wpływ na roczne rozliczenie składki zdrowotnej.
Miesięcy, w których działalność była skutecznie zawieszona przez pełny miesiąc kalendarzowy, nie uwzględniamy przy ustalaniu rocznej podstawy składki zdrowotnej.
Oznacza to, że:
- nie płacimy składki zdrowotnej za okres zawieszenia,
- miesiące zawieszenia nie zwiększają liczby miesięcy podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu,
- przychody i koszty z okresu zawieszenia co do zasady nie wpływają na wysokość składki zdrowotnej.
Obniżenie składki zdrowotnej dla przedsiębiorców posiadających orzeczenie o niepełnosprawności
W przepisach dotyczących składki zdrowotnej przewidziano również szczególne rozwiązanie dla części przedsiębiorców posiadających orzeczenie o niepełnosprawności. To preferencja, o której wielu właścicieli firm wciąż nie wie. W ten spsób można znacząco obniżyć wysokość składki zdrowotnej zarówno w rozliczeniach miesięcznych, jak i podczas rocznego rozliczenia składki zdrowotnej.
Zgodnie z przepisami ustawy przedsiębiorca spełniający określone warunki może opłacać składkę zdrowotną w wysokości nieprzekraczającej należnej zaliczki na podatek dochodowy. Oznacza to, że jeśli wyliczona składka zdrowotna byłaby wyższa niż podatek PIT należny za dany okres, przedsiębiorca może ją obniżyć.
Pamiętaj!
Prawo do obniżenia składki zdrowotnej przysługuje wyłącznie przedsiębiorcom, którzy spełniają jednocześnie kilka warunków. Przedsiębiorca musi: posiadać orzeczenie o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, prowadzić działalność gospodarczą opodatkowaną według skali podatkowej, podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu wyłącznie z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiadać innych tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego, np. umowy o pracę czy emerytury.
Preferencja ma znaczenie nie tylko przy miesięcznych rozliczeniach z ZUS, ale również podczas rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Jeżeli przedsiębiorca przez część roku korzystał z obniżenia składki zdrowotnej do wysokości zaliczki na podatek dochodowy, to właśnie takie obniżone wartości składek uwzględnia się przy rozliczeniu rocznym.
Jak przeprowadzić rozliczenie składki zdrowotnej przy likwidacji działalności w trakcie roku?
Likwidacja działalności gospodarczej nie oznacza automatycznego zakończenia wszystkich obowiązków wobec ZUS. Wielu przedsiębiorców zakłada, że po wyrejestrowaniu firmy nie muszą już składać żadnych deklaracji ani rozliczeń. Przedsiębiorca, który zlikwidował działalność gospodarczą w trakcie 2025 roku, nadal ma obowiązek sporządzenia rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Nie ma znaczenia, że działalność została wcześniej zamknięta i przedsiębiorca został wyrejestrowany z ZUS. Roczne rozliczenie składki zdrowotnej wykonujemy bowiem po zakończeniu roku składkowego – niezależnie od tego, czy działalność nadal istnieje.
Przykład – likwidacja działalności w trakcie roku
Pani Monika prowadziła jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym. Firmę zlikwidowała 30 września 2025 roku. Po wyrejestrowaniu działalności nie składała już bieżących deklaracji ZUS.
Jednak w maju 2026 roku nadal musi złożyć deklarację ZUS DRA za kwiecień 2026 roku, w której wykaże roczne rozliczenie składki zdrowotnej za okres prowadzenia działalności w 2025 roku.
Jeżeli suma zapłaconych składek zdrowotnych okaże się niższa od składki należnej wynikającej z rocznego dochodu, przedsiębiorczyni będzie zobowiązana do dopłaty brakującej kwoty do ZUS.
Rocznie rozliczenie składki zdrowotnej - podsumowanie
Podsumowując, roczne rozliczenie składki zdrowotnej przy skali podatkowej i podatku liniowym wymaga od przedsiębiorców dokładnego przeanalizowania osiągniętych dochodów, zastosowanej formy opodatkowania oraz okresów podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. W praktyce znaczenie mają nie tylko przychody i koszty działalności, ale również minimalna podstawa składki, zawieszenie działalności, zwolnienia ze składki zdrowotnej czy prowadzenie kilku działalności jednocześnie. Prawidłowe rozliczenie pozwala uniknąć błędów, niepotrzebnych dopłat do ZUS oraz problemów podczas kontroli rozliczeń po zakończeniu roku składkowego.
Autor: Agnieszka Fida
specjalista ds. księgowości
Przeczytaj również:
Niniejsze materiały zawierają poglądy autorów i nie stanowią czynności doradztwa księgowego i
podatkowego.
Formsoft spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie ponosi odpowiedzialności za skutki decyzji
podejmowanych
na postawie informacji zawartych w materiałach publikowanych na naszej stronie.
W tych kwestiach należy zasięgnąć informacji u doradcy podatkowego, w oddziale ZUS,
bądź w Krajowej Informacji Podatkowej.
