Remanentem nazywamy czynności, które mają za zadanie ocenić faktyczną ilość towarów handlowych, materiałów czy półwyrobów…
Składka zdrowotna w 2026 roku – zmiany dla przedsiębiorców
Data ostatniej edycji: 2026-07-15 Data dodania: 2026-02-17
Składka zdrowotna od kilku lat jest jednym z kluczowych obciążeń dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Po zmianach wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu przestała być symbolicznym dodatkiem do podatku i stała się realnym kosztem, który znacząco wpływa na rentowność biznesu.
W 2026 roku przedsiębiorców czekają kolejne istotne zmiany. Najważniejsza z nich to wzrost limitu odliczenia składki zdrowotnej do 14 100 zł dla podatników rozliczających się podatkiem liniowym oraz powrót do wcześniejszego sposobu ustalania minimalnej składki zdrowotnej dla osób rozliczających się na zasadach ogólnych.
Od czego zależy składka zdrowotna na skali podatkowej?
Sposób wyliczania składki zdrowotnej nie zmienił się od 2022 roku, poza krótkotrwałymi zmianami w 2025 r. Podstawą obliczenia składki jest dochód z miesiąca poprzedzającego miesiąc składki, przy czym sposób ustalania tego dochodu różni się w zależności od miesiąca w roku składkowym.
Pierwszy miesiąc roku składkowego – jak ustalić dochód?
W pierwszym miesiącu roku składkowego wszystko zaczyna się „na czysto”. Dochód ustala się jako różnicę między przychodami osiągniętymi w danym miesiącu a kosztami ich uzyskania. Następnie odejmuje się składki społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe), o ile nie zostały wcześniej uwzględnione w kosztach.
Przykład: Jeśli w styczniu przedsiębiorca osiągnął przychód 10 000 zł, a koszty wyniosły 3 000 zł, dochód do wyliczenia składki zdrowotnej wynosi 7 000 zł minus zapłacone składki społeczne.
Na tym etapie ważne jest, aby prawidłowo rozliczyć koszty i składki społeczne – każdy błąd może skutkować koniecznością korekty w przyszłości.
Kolejne miesiące roku składkowego – mechanizm narastający
W kolejnych miesiącach dochód ustala się narastająco. To znaczy, że sumujemy przychody od początku roku, odejmujemy koszty narastająco. Następnie odejmujemy dochody z poprzednich miesięcy i różnicę między składkami zapłaconymi od początku roku a tymi wcześniej odliczonymi.
W praktyce: mechanizm narastający oznacza, że każdy miesiąc ma wpływ na kolejny. Jeśli w lutym przychody będą wyższe niż w styczniu, składka zdrowotna za marzec automatycznie wzrośnie.
Ważne!
Osoby rozliczające się na zasadach ogólnych według skali nie mają prawa odliczenia zapłaconych składek zdrowotnych.
Minimalna składka zdrowotna na skali podatkowej w 2026 roku
W 2026 roku wracamy do wcześniejszego sposobu ustalania minimalnej składki zdrowotnej. Składka wynosi 9% podstawy, ale nie może być niższa niż 9% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego na pierwszy dzień roku składkowego.
- Styczeń 2026 r. – minimalna podstawa wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia z 2025 r., czyli 3 499,50 zł.
- Luty 2026 – styczeń 2027 r. – minimalną podstawą jest pełne minimalne wynagrodzenie 4 806 zł, co daje minimalną miesięczną składkę 432,54 zł.
Ważne!
Składka jest obowiązkowa nawet przy braku dochodu, chyba że działalność była zawieszona przez pełny miesiąc.
Składka zdrowotna przy podatku liniowym w 2026 roku
Dla przedsiębiorców rozliczających się podatkiem liniowym (19%) składka zdrowotna wynosi 4,9% osiągniętego dochodu z działalności gospodarczej. Podstawą do wyliczenia składki za dany miesiąc, jest tak jak w przypadku podatku według skali, dochód z miesiąca poprzedniego.
Rok składkowy dla podatku liniowego trwa od 1 lutego 2026 r. do 31 stycznia 2027 r., co jest istotne przy rocznym rozliczeniu składki.
Minimalna składka zdrowotna podatek liniowy
Minimalna składka zdrowotna jest identyczna jak dla zasad ogólnych: 9% minimalnego wynagrodzenia, czyli 432,54 zł miesięcznie.
Limit odliczenia składki zdrowotnej w 2026 roku
Najważniejszą zmianą dla podatników liniowych jest podniesienie limitu odliczenia składki zdrowotnej do 14 100 zł (w 2025 r. wynosił 12 900 zł).
Limit dotyczy łącznej kwoty składek zdrowotnych, które przedsiębiorca może:
- zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, lub
- odliczyć od dochodu do opodatkowania.
Nie można przekroczyć tego limitu, nawet jeśli faktycznie zapłacona składka jest wyższa.
Dwa sposoby rozliczenia składki zdrowotnej
Podatnik na liniówce ma do wyboru dwa rozwiązania.
- Odliczenie składki od dochodu. W tym wariancie składka pomniejsza dochód przed obliczeniem 19% podatku. Mechanizm jest prosty – niższy dochód oznacza niższy podatek. Przy pełnym wykorzystaniu limitu 14 100 zł oszczędność podatkowa wynosi: 14 100 zł × 19% = 2 679 zł. To maksymalna korzyść w podatku dochodowym. Ujęcie składki w kosztach uzyskania przychodów
- Druga możliwość polega na zaksięgowaniu zapłaconej składki jako kosztu firmowego. Na pierwszy rzut oka efekt podatkowy jest podobny – dochód również się obniża. Jednak pojawia się istotna różnica. Składka ujęta w kosztach pomniejsza również dochód będący podstawą do naliczania kolejnych składek zdrowotnych. W praktyce oznacza to dodatkową oszczędność – nie tylko w podatku, ale także w samej składce zdrowotnej.
Dlaczego ujęcie w kosztach bywa korzystniejsze?
Załóżmy, że osiągnęliśmy 300 000 zł dochodu i chcemy wykorzystać cały limit 14 100 zł. Jeżeli odliczymy składkę tylko od dochodu – obniżymy podatek o 2 679 zł. Jeżeli zaliczymy ją do kosztów – oprócz obniżenia podatku zmniejszymy także podstawę do wyliczenia składki zdrowotnej. Przy takich parametrach różnica w samej składce może wynieść około 690 zł. Łączna korzyść (podatek + niższa składka) może więc przekroczyć 3 300 zł. To właśnie dlatego wielu doradców podatkowych rekomenduje rozliczanie składki w kosztach.
Remanent a składka zdrowotna 2026
Dla przedsiębiorców prowadzących KPiR istotne jest uwzględnienie różnicy remanentowej:
- Podstawa składki zwiększa się, gdy wartość remanentu końcowego jest wyższa niż początkowa.
- Podstawa składki zmniejsza się, gdy wartość remanentu końcowego jest niższa.
Od 2023 roku wynik remanentu uwzględnia się niezależnie od tego, czy jest dodatni, czy ujemny, co wpływa na wysokość składki zdrowotnej w firmach handlowych i produkcyjnych.
Składka zdrowotna przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych
W przypadku przedsiębiorców opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych sposób ustalania składki zdrowotnej różni się zasadniczo od zasad obowiązujących przy skali podatkowej czy podatku liniowym.
Podstawą obliczenia składki nie jest dochód, lecz osiągnięty przychód, a jej wysokość zależy od przekroczenia określonych progów przychodowych w danym roku kalendarzowym. Podstawę wymiaru składki zdrowotnej stanowi odpowiedni procent przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego (łącznie z wypłatami z zysku).
W 2026 roku, przy przeciętnym wynagrodzeniu za IV kwartał 2025 roku wynoszącym 9 228,64 zł, wyróżniamy trzy progi przychodowe:
- do 60 000 zł rocznie – podstawa stanowi 60% przeciętnego wynagrodzenia czyli 5537,18,
- do 300 000 zł rocznie – podstawa stanowi 100% przeciętnego wynagrodzenia czyli 9228,64,
- powyżej 300 000 zł rocznie – podstawa stanowi 180% przeciętnego wynagrodzenia czyli 16 611,55.
Sama składka zdrowotna wynosi 9% ustalonej podstawy. Warto podkreślić, że przychód uwzględniany przy ustalaniu progu można pomniejszyć o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe).
Monitorowanie progów w trakcie roku
Przedsiębiorca opodatkowany ryczałtem ma obowiązek na bieżąco kontrolować poziom przychodów narastająco od początku roku. W momencie przekroczenia danego progu składka zdrowotna za miesiąc przekroczenia musi zostać opłacona według wyższej stawki. Jeżeli w trakcie roku przekroczymy drugi lub trzeci próg przychodowy, powstaje obowiązek dokonania rocznego wyrównania składki zdrowotnej. Oznacza to, że po zakończeniu roku musimy dopłacić różnicę pomiędzy składkami zapłaconymi w trakcie roku a składką należną według najwyższego osiągniętego progu.Termin na dokonanie dopłaty upływa miesiąc po terminie złożenia zeznania rocznego.
Składka uproszczona
Przedsiębiorcy, którzy w poprzednim roku prowadzili działalność przez pełne 12 miesięcy, mogą wybrać tzw. uproszczony sposób opłacania składki zdrowotnej. Dotyczy to osób, które w roku poprzednim rozliczały się:
- według skali podatkowej,
- podatkiem liniowym,
- podatkiem od kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP Box),
- ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
W takim przypadku miesięczna podstawa składki może zostać ustalona na podstawie przychodu osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym (pomniejszonego o zapłacone składki społeczne, o ile nie zostały one wcześniej odliczone lub zaliczone do kosztów). Tak ustaloną podstawę przedsiębiorca stosuje przez cały rok, niezależnie od bieżących przychodów. Należy jednak pamiętać, że jeśli rzeczywiste przychody w bieżącym roku przekroczą próg przyjęty do ustalania składki uproszczonej, po zakończeniu roku konieczne będzie dokonanie odpowiedniego wyrównania.
Pamiętaj!
Rozliczasz swoje przychody ryczałtem ewidencjonowanym? Pamiętaj że masz prawo odliczyć połowę zapłaconych składek zdrowotnych w roku podatkowym.
Roczna składka zdrowotna 2026 – rozliczenie i terminy
Roczna składka zdrowotna to rozliczenie rzeczywistej wysokości składki należnej za cały rok na podstawie faktycznie osiągniętych dochodów lub przychodów. Po zakończeniu roku przedsiębiorca ma obowiązek porównać sumę zapłaconych w trakcie roku składek z kwotą wynikającą z rocznego rozliczenia. Jeżeli okaże się, że wpłacone składki były zbyt niskie, konieczna jest dopłata różnicy. W przypadku nadpłaty możliwe jest wystąpienie o jej zwrot.
Roczne rozliczenie składki zdrowotnej przedsiębiorca sporządza i wykazuje w deklaracji ZUS DRA (lub RCA), składanej za kwiecień danego roku. Dokument ten przekazuje się do ZUS w maju – w terminie właściwym dla rozliczenia składek za kwiecień.
Terminy opłacania składki
Składka zdrowotna 2026 opłacana jest w tym samym terminie co pozostałe składki ZUS i wykazywana w miesięcznej deklaracji rozliczeniowej DRA (lub RCA).
W przypadku przedsiębiorców będących osobami fizycznymi – m.in. prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą oraz wspólników spółek osobowych – termin zapłaty składki zdrowotnej przypada do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Dla osób prawnych, takich jak spółki z o.o., spółki akcyjne, fundacje czy stowarzyszenia, termin ten upływa 15. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.
Przykładowo, składkę zdrowotną za styczeń należy opłacić odpowiednio do 15 lub 20 lutego – w zależności od statusu płatnika. Należy pamiętać, że składka zdrowotna musi zostać opłacona w pełnej, prawidłowo ustalonej wysokości. W przypadku błędnego wyliczenia lub niedopłaty konieczne jest dokonanie korekty dokumentów oraz uregulowanie ewentualnej różnicy wraz z odsetkami.
Autor: Agnieszka Fida
Specjalista ds. księgowości
Przeczytaj również:
Niniejsze materiały zawierają poglądy autorów i nie stanowią czynności doradztwa księgowego i
podatkowego.
Formsoft spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie ponosi odpowiedzialności za skutki decyzji
podejmowanych
na postawie informacji zawartych w materiałach publikowanych na naszej stronie.
W tych kwestiach należy zasięgnąć informacji u doradcy podatkowego, w oddziale ZUS,
bądź w Krajowej Informacji Podatkowej.
