Wpisz szukane pojęcie, a znajdziemy odpowiedź:

Zmiany w urlopach rodzicielskich 2023. Co warto wiedzieć na ten temat? Powrót

2023-09-25

2023 rok to kolejne modyfikacje przepisów dotyczących funkcjonowania przedsiębiorstw. Tym razem zmiany objęły przede wszystkim przepisy z obszaru prawa pracy. Wśród regulacji, jakie weszły wówczas w życie, znajdują się m.in. nowe zasady w urlopach rodzicielskich.

Co warto wiedzieć na ten temat? Czy nowe rozwiązania są korzystne dla pracujących rodziców, czy może jest wręcz przeciwnie?
Zostań z nami, a odpowiemy na te pytania.

Kodeks pracy w 2023 roku – zmiany, zmiany, zmiany…

Ostatnie lata to czas, w którym wprowadzono liczne zmiany w przepisach dotyczących m.in. przedsiębiorców. Podczas gdy 2022 rok to przede wszystkim znany już wszystkim Polski Ład, inaczej wygląda sytuacja w 2023 roku, ponieważ nowe zmiany objęły przede wszystkim prawo pracy.

Począwszy od 26 kwietnia, przedsiębiorcy muszą stosować nowe zasady dotyczące urlopu rodzicielskiego. Ten bowiem jest – w porównaniu z poprzednimi latami – dłuższy aż o dziewięć tygodni (z pewnymi zastrzeżeniami, co wyjaśnimy Ci w dalszej części tekstu).

Nowy, wyższy wymiar urlopu rodzicielskiego w 2023 roku wynosi zatem:

  • 41 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka. Dotychczas pracujący rodzic mógł liczyć na 32 tygodnie urlopu rodzicielskiego,
  • 43 tygodnie – w sytuacji, gdy doszło do urodzenia więcej niż jednego dziecka w jednym porodzie. Zgodnie z wcześniej obowiązującymi zasadami pracującemu rodzicowi przysługiwały w takiej sytuacji 34 tygodnie.

Dodatkowe 9 tygodni może wykorzystać tylko drugi z rodziców. Co ważne, nie ma on prawa zrzeczenia się przysługujących mu 9 tygodni na drugiego rodzica.

Jeszcze większy wymiar urlopu przysługuje w sytuacji, gdy dziecko otrzymało tzw. zaświadczenie „Za życiem”. W takiej sytuacji pracujący rodzice zyskują prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze wynoszącym:

  • 65 tygodni – w przypadku narodzin jednego dziecka,
  • 67 tygodni – jeśli w trakcie jednego porodu doszło do narodzin więcej niż jednego dziecka.

Warto wiedzieć – czym jest zaświadczenie „Za życiem”?

Zaświadczenie „Za życiem” przysługuje rodzicom, w przypadku których doszło do nieszczęśliwego zdarzenia, to znaczy przyszło na świat dziecko:

  • ciężko chore,
  • cierpiące na ciężkie i nieodwracalne upośledzenie umysłowe,
  • borykające się z nieuleczalną chorobą, która zagraża jego życiu.

W każdym z powyższych przypadków rodzice mogą liczyć na wspaarcie, jakim jest dodatkowy, wydłużony urlop rodzicielski.

Oprócz tego na pomoc w ramach programu „Za życiem” rodzice mogą liczyć również w sytuacji, gdy dziecko umarło w trakcie porodu (poronienie) lub bezpośrednio po porodzie wskutek wad wrodzonych. W takiej sytuacji jednak przysługuje głównie wsparcie medyczne itp. Co zrozumiałe, urlop rodzicielski w takiej sytuacji nie przysługuje.

Kwestie z tym związane reguluje Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” – stąd właśnie pochodzi nazwa tego zaświadczenia.

Urlop rodzicielski w 2023 roku – co jeszcze warto wiedzieć na ten temat?

Zmiany, które zostały wprowadzone w 2023 roku, to nie tylko wydłużony wymiar urlopu rodzicielskiego, ale także nowe zasady udzielania go.

Jeśli chodzi o najważniejsze zasady dotyczące udzielania urlopu rodzicielskiego, to może być on udzielany najpóźniej do końca tego roku kalendarzowego, w którym dziecko skończyło szósty rok życia.

Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię dotyczącą urlopu rodzicielskiego, a mianowicie sposób korzystania z niego. Jak zapewne zdążyłeś/aś zauważyć, wymiar urlopu rodzicielskiego jest dość długi i nawet w podstawowym wymiarze wynosi on obecnie niemal jeden rok. Tymczasem, rodzice mają różne potrzeby – także zawodowe – w związku z czym jednorazowe wykorzystanie całego przysługującego urlopu mogłoby okazać się po prostu nieopłacalne.

W takiej sytuacji rodzice – szczególnie Ci pracujący – z pewnością docenią, że możliwe jest skorzystanie z urlopu rodzicielskiego nawet w pięciu częściach.

Oczywiście, nic nie stoi na przeszkodzie, by wykorzystać całe przysługujące świadczenie jednorazowo. Jedno jest pewne – kilkadziesiąt tygodni płatnego urlopu to dobre rozwiązanie, by móc zaopiekować się nowo narodzonym lub dorastającym maluchem.

Warto wiedzieć – urlop rodzicielski może być przyznany na wniosek rodzica

Trzeba mieć na uwadze, że urlop rodzicielski może zostać udzielony wyłącznie na wniosek pracującego rodzica.

Wiosek w tej sprawie powinien zostać złożony w postaci dokumentu (np. papierowego; oprócz tego dopuszcza się również wersję elektroniczną), w terminie najpóźniej dwudziestu jeden dni przed planowanym rozpoczęciem korzystania z przysługującego urlopu.

Który rodzic może skorzystać z urlopu rodzicielskiego?

Naturalne mogłoby się wydawać, że z urlopu rodzicielskiego korzysta głównie matka. Zapewne tak jest, choć GUS nie publikuje oficjalnych informacji na ten temat.

Czy taki stan rzeczy oznacza jednak, że cały urlop rodzicielski przysługuje wyłącznie jednemu rodzicowi? Nie, wręcz przeciwnie, ponieważ zgodnie z obecnymi przepisami dziewięć tygodni przysługuje „na wyłączność” drugiemu spośród rodziców. Wydaje się, że jest to sprawiedliwe rozwiązanie:

Wymiar urlopu rodzicielskiego po zmianach w 2023. Zobacz porady eksperta programu księgowego SKP

Warto wiedzieć – czy z urlopu rodzicielskiego może korzystać jednocześnie oboje rodziców?

Tak, przepisy prawa pracy na to pozwalają. Aby móc się o tym przekonać, wystarczy zajrzeć do Art. 1821a §6 Kodeksu pracy. Nie musisz jednak otwierać całej ustawy, ponieważ my przedstawiamy Ci ten zapis:

„Z urlopu rodzicielskiego mogą jednocześnie korzystać oboje pracownicy – rodzice dziecka. W takim przypadku łączny wymiar urlopu rodzicielskiego nie może przekraczać wymiaru, o którym mowa w § 1 albo 2”.

§1 oraz §2, odnoszą się do opisanego już przez nas wymiaru urlopu rodzicielskiego, który może wynosić – w zależności liczby urodzonych dzieci oraz stanu ich zdrowia – 41, 43, 65 lub 67 tygodni.

Krótszy wymiar płatnego urlopu rodzicielskiego obowiązuje w sytuacji, gdy rodzina zastępcza przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do siedmiu lat (lub dziesięciu w przypadku odroczonego obowiązku szkolnego); dotyczy to również przyjęcia na wychowanie dziecka w wieku do 14 lat w celu przysposobienia go. W takich sytuacjach wymiar urlopu rodzicielskiego wynosi jedynie 38 tygodni (a w przypadku zaświadczenia „Za życiem” – 62 tygodnie).

Zmiany w urlopach rodzicielskich to nie wszystko. Podsumowanie

Zmiany w urlopach rodzicielskich, które zostały wprowadzone w 2023 roku, to tylko jedna spośród licznych zmian w przepisach z ostatnich lat. Jak już wiesz, nowych regulacji jest znacznie więcej – objęły one swoim zakresem podatki, sposób prowadzenia księgowości czy nawet kwestie związane z wystawianiem faktur; przykładowo, wielkimi krokami nadchodzi KSeF, czyli Krajowy System e-Faktur. Co to oznacza dla przedsiębiorców?

Cóż, niezależnie od tego, jaki rodzaj działalności gospodarczej oni prowadzą, konieczne jest posiadanie odpowiedniego wsparcia – rozumie się przez to nie tylko specjalistę od rachunkowości, ale także dobry program księgowy. SKP® Firma to jedno z tych rozwiązań, na które zdecydowanie warto zwrócić uwagę. SKP® Firma jest prostym w obsłudze oprogramowanie służącym do prowadzenia księgowości, a jeśli dodamy do tego fakt, że posiada on liczne użyteczne funkcjonalności, okazuje się, że może być on z powodzeniem wykorzystywany jako wsparcie księgowych w ich codziennej pracy.

Dzięki temu mogą oni wykorzystać zaoszczędzony w ten sposób czas do prowadzenia prac np. w obszarze rozliczeń kadrowo-płacowych… oraz zapoznawaniem się z kolejnymi nowościami w zakresie prawa pracy.

Autor:
Emil Zelma
Specjalista ds. księgowości i controllingu
Publikacja: 25.09.2023 r.

Udostępnij
Czy ten artykuł był pomocny?
00
Niniejsze materiały zawierają poglądy autorów i nie stanowią czynności doradztwa księgowego i podatkowego. Formsoft spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie ponosi odpowiedzialności za skutki decyzji podejmowanych na postawie informacji zawartych w materiałach publikowanych na naszej stronie. W tych kwestiach należy zasięgnąć informacji u doradcy podatkowego, w oddziale ZUS, bądź w Krajowej Informacji Podatkowej.
Powrót