Co zrobić w sytuacji, kiedy wystąpiła niezgodność liczby pracowników na deklaracji PIT-4R? Sprawdź oznaczenia pracowników…
Limity dochodów a ulga na dziecko w PIT za 2025 rok
Data ostatniej edycji: 2026-03-17 Data dodania: 2026-03-17
Ulga prorodzinna to jedno z najczęściej wykorzystywanych odliczeń w polskim systemie podatkowym. Warto jednak pamiętać, że w przypadku wychowywania tylko jednego dziecka prawo do skorzystania z preferencji uzależnione jest nie tylko od spełnienia podstawowych warunków, ale również od wysokości osiąganych dochodów. Obowiązujące limity mogą w praktyce przesądzić o tym, czy podatnik w ogóle skorzysta z ulgi. W artykule wyjaśniamy, jakie progi dochodowe obowiązują, kiedy nie mają one zastosowania oraz jak w szczególnych sytuacjach obliczyć przysługującą kwotę odliczenia.
Limit dochodów przy uldze na jedno dziecko
Jeżeli podatnik korzysta z ulgi tylko na jedno dziecko, konieczne jest spełnienie dodatkowego warunku dotyczącego wysokości dochodów. W takim przypadku prawo do odliczenia przysługuje wyłącznie wtedy, gdy dochody rodziców nie przekroczyły określonego limitu.
Limit ten wynosi:
- 112 000 zł w przypadku małżonków rozliczających się wspólnie (liczy się łączny dochód obojga),
- 112 000 zł w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko,
- 56 000 zł w przypadku osoby niepozostającej w związku małżeńskim.
Przy ustalaniu limitu dochodów uwzględnia się dochody opodatkowane według skali podatkowej, dochody z kapitałów pieniężnych oraz dochody z działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym.
Przykładowo małżeństwo wychowujące jedno dziecko osiągnęło w 2025 roku łączny dochód w wysokości 105 000 zł. Ponieważ dochód nie przekroczył limitu 112 000 zł, małżonkowie mogą skorzystać z ulgi w wysokości 1112,04 zł. Gdyby jednak ich dochody wyniosły 120 000 zł, przekroczyliby ustawowy próg i w konsekwencji nie mieliby prawa do odliczenia ulgi na jedno dziecko.
Brak limitu dochodów przy dwójce lub większej liczbie dzieci
Ograniczenie dotyczące dochodów rodziców ma zastosowanie wyłącznie w przypadku ulgi na jedno dziecko. Jeżeli podatnik wychowuje co najmniej dwoje dzieci spełniających warunki do ulgi, wysokość jego dochodów nie wpływa na możliwość skorzystania z odliczenia.
W takiej sytuacji rodzice mogą skorzystać z ulgi niezależnie od poziomu osiąganych dochodów. Decydujące znaczenie ma wyłącznie liczba dzieci spełniających warunki do ulgi.
Dla przykładu małżeństwo wychowuje dwoje dzieci i osiąga w ciągu roku łączny dochód w wysokości 200 000 zł. Pomimo przekroczenia limitu obowiązującego przy jednym dziecku mają oni prawo do ulgi, ponieważ wychowują dwoje dzieci. W takim przypadku mogą odliczyć od podatku 2224,08 zł rocznie.
Zmiana liczby dzieci w trakcie roku
Zdarzają się również sytuacje, w których liczba dzieci uprawniających do ulgi zmienia się w trakcie roku. Może to wynikać np. z narodzin kolejnego dziecka albo utraty prawa do ulgi przez jedno z dzieci. W takiej sytuacji wysokość miesięcznego odliczenia zmienia się od momentu wystąpienia danej zmiany.
Przykładowo rodzice wychowują dwoje dzieci, a trzecie dziecko rodzi się w październiku 2025 roku. Od stycznia do września ulga przysługuje na dwoje dzieci, czyli łącznie 185,34 zł miesięcznie. Natomiast od października do grudnia ulga przysługuje już na troje dzieci i wynosi 352,01 zł miesięcznie. Ostateczna kwota odliczenia za cały rok jest więc sumą ulg należnych za poszczególne miesiące.
Spór o brak waloryzacji limitu dochodów
Obowiązujący limit dochodów przy uldze na jedno dziecko, wynoszący 112 tys. zł rocznie dla małżeństw oraz osób samotnie wychowujących dziecko, nie był waloryzowany od 2013 roku. Z tego powodu pojawiają się głosy krytyczne wskazujące, że obecne przepisy mogą stawiać w mniej korzystnej sytuacji rodziców wychowujących tylko jedno dziecko.
Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęło pismo obywatelki, która zwróciła uwagę na brak aktualizacji tego limitu mimo rosnących kosztów życia. Wskazała ona, że w 2013 roku minimalne wynagrodzenie wynosiło 1600 zł brutto, podczas gdy w 2025 roku wzrosło do 4666 zł, a w 2026 roku ma wynosić 4806 zł brutto.
Zdaniem autorki pisma rodzice jedynaków, których dochody przekraczają stosunkowo niski próg 112 tys. zł rocznie, tracą prawo do ulgi, mimo że koszty wychowania dziecka systematycznie rosną. Jednocześnie rodzice wychowujący dwoje lub więcej dzieci mogą korzystać z ulgi bez względu na wysokość dochodów, co w ocenie części osób prowadzi do nierównego traktowania rodzin.
W związku z tym 10 lutego 2026 roku Dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, Piotr Mierzejewski, wystąpił do Ministerstwa Finansów z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie braku waloryzacji limitu dochodowego. Pismo zostało skierowane do dyrektora Departamentu Podatków Dochodowych w Ministerstwie Finansów, Jarosława Szatańskiego.
Brak limitu dochodów przy dziecku niepełnosprawnym
Przepisy przewidują również wyjątek od limitu dochodów w przypadku jednego dziecka niepełnosprawnego. W takiej sytuacji ograniczenie dochodowe nie ma zastosowania.
Dotyczy to rodziców, opiekunów prawnych lub rodzin zastępczych, którzy w danym roku podatkowym:
- wykonywali władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem niepełnosprawnym,
- pełnili funkcję opiekuna prawnego i dziecko z nimi zamieszkiwało,
- sprawowali opiekę jako rodzina zastępcza na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
W przypadku dzieci z niepełnosprawnością ulga może przysługiwać również na dzieci pełnoletnie, niezależnie od ich wieku oraz wysokości osiąganych dochodów. Oznacza to, że w takiej sytuacji rodzice mogą skorzystać z ulgi nawet wtedy, gdy dochody dziecka przekraczają standardowy limit obowiązujący przy dzieciach pełnoletnich uczących się.
Przykłady naliczania ulgi prorodzinnej w szczególnych sytuacjach
W praktyce wysokość ulgi prorodzinnej nie zawsze jest taka sama w każdym roku podatkowym. Zdarza się bowiem, że w trakcie roku zmienia się sytuacja dziecka – może ono się urodzić, zakończyć naukę, osiągnąć określony wiek lub zawrzeć związek małżeński. W takich przypadkach ulga przysługuje tylko za miesiące, w których spełnione były warunki do jej zastosowania.
Narodziny dziecka w trakcie roku
Jeżeli dziecko urodzi się w trakcie roku podatkowego, rodzice mogą skorzystać z ulgi już za miesiąc jego urodzenia. Ulga naliczana jest za pełne miesiące, dlatego miesiąc narodzin wlicza się do okresu, za który przysługuje odliczenie.
Przykładowo dziecko urodziło się 20 lutego 2025 roku. Rodzice mogą w takim przypadku skorzystać z ulgi za miesiące od lutego do grudnia, czyli za 11 miesięcy. W przypadku pierwszego dziecka miesięczna kwota ulgi wynosi 92,67 zł. Łączna kwota odliczenia za 2025 rok wyniesie więc 1019,37 zł.
Ważne!
Warto podkreślić, że nie ma znaczenia dokładny dzień narodzin w danym miesiącu. Nawet jeśli dziecko urodziło się pod koniec miesiąca, rodzice mają prawo do pełnej miesięcznej kwoty ulgi.
Zawarcie małżeństwa przez dziecko
Prawo do ulgi na dziecko wygasa z chwilą zawarcia przez nie związku małżeńskiego. Co istotne, ulga nie przysługuje już za miesiąc, w którym dziecko wzięło ślub. Oznacza to, że rodzice mogą skorzystać z odliczenia wyłącznie za miesiące poprzedzające zawarcie małżeństwa.
Przykładowo rodzice korzystają z ulgi na 20-letnią córkę studiującą na uczelni wyższej. Jeżeli córka zawrze związek małżeński w sierpniu 2025 roku, rodzice mogą odliczyć ulgę jedynie za miesiące od stycznia do lipca. W przypadku pierwszego dziecka daje to siedem miesięcy odliczenia, czyli łącznie 648,69 zł.
Od miesiąca zawarcia małżeństwa dziecko przestaje być uwzględniane przy ustalaniu liczby dzieci uprawniających do ulgi.
Ukończenie 25 roku życia przez dziecko
W przypadku dzieci uczących się ulga może przysługiwać do ukończenia przez nie 25 roku życia. Jeżeli dziecko osiąga ten wiek w trakcie roku podatkowego, odliczenie przysługuje za miesiące od początku roku do miesiąca urodzin włącznie.
Przykładowo student kończy 25 lat w październiku 2025 roku. Rodzice mogą w takim przypadku odliczyć ulgę za dziesięć miesięcy – od stycznia do października. Przy miesięcznej kwocie 92,67 zł łączna ulga wyniesie 926,70 zł.
Zakończenie nauki przez dziecko
Szczególną sytuacją przy rozliczaniu ulgi prorodzinnej są maturzyści, czyli uczniowie kończący szkołę średnią w danym roku podatkowym. Jeżeli maturzysta po zakończeniu szkoły średniej nie podejmuje dalszej nauki, rodzice nadal mogą skorzystać z ulgi również za miesiące wakacyjne. Oznacza to, że mimo zakończenia nauki w czerwcu, ulga przysługuje za miesiące od stycznia do sierpnia włącznie. Wynika to z faktu, że w tym okresie dziecko pozostaje jeszcze w statusie absolwenta szkoły średniej.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy maturzysta podejmuje dalszą naukę, np. rozpoczyna studia na uczelni wyższej od października. W takim przypadku przyjmuje się, że dziecko kontynuuje naukę w tym samym roku podatkowym. Oznacza to, że rodzice mogą skorzystać z ulgi za cały rok podatkowy, czyli za wszystkie 12 miesięcy.
Ulga na uczące się dziecko
Ulga na dziecko przysługuje również na dzieci pełnoletnie uczące się, jednak tylko do momentu zakończenia nauki. Jeżeli dziecko kończy studia lub szkołę w trakcie roku i nie kontynuuje dalszej edukacji, odliczenie przysługuje za miesiące nauki, łącznie z miesiącem, w którym nastąpiło jej zakończenie.
Przykładowo student kończy studia licencjackie w czerwcu 2025 roku i nie podejmuje dalszej nauki. W takiej sytuacji rodzice mogą skorzystać z ulgi za sześć miesięcy – od stycznia do czerwca. Przy miesięcznej kwocie 92,67 zł oznacza to odliczenie w wysokości 556,02 zł.
Jeżeli jednak ten sam student podejmie studia magisterskie w tym samym roku, prawo do ulgi zostaje zachowane przez cały rok podatkowy, ponieważ dziecko kontynuuje naukę.
Autor: Agnieszka Fida
specjalista ds. księgowości
Niniejsze materiały zawierają poglądy autorów i nie stanowią czynności doradztwa księgowego i
podatkowego.
Formsoft spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie ponosi odpowiedzialności za skutki decyzji
podejmowanych
na postawie informacji zawartych w materiałach publikowanych na naszej stronie.
W tych kwestiach należy zasięgnąć informacji u doradcy podatkowego, w oddziale ZUS,
bądź w Krajowej Informacji Podatkowej.
