W obliczu rosnącej konkurencji i zmieniających się warunków rynkowych, przedsiębiorcy często poszukują rozwiązań, które pomogą…
Wakacje składkowe – poznaj odpowiedzi na najczęstsze pytania
Data ostatniej edycji: 2026-07-21 Data dodania: 2025-01-09
Wakacje składkowe to rozwiązanie, które pozwala przedsiębiorcom czasowo zwolnić się z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Choć przepisy obowiązują już od pewnego czasu, wciąż budzą wiele pytań i wątpliwości – od tego, kto może skorzystać z ulgi, przez zasady składania wniosku, aż po wpływ wakacji składkowych na prowadzenie działalności i przyszłe świadczenia. Poniżej odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania i wyjaśniamy najważniejsze kwestie związane z wakacjami składkowymi.
Zapraszamy do sekcji bieżących pytań i odpowiedzi:
"Proszę Pani, a jak mam wakacje składkowe, to musze jechać na wakacje ?"
Przymusu nie ma, ale jak ktoś ma taką potrzebę lub chęć to może wyjechać w ten miesiąc na wakacje, czemu nie. A jak nie, to prowadzi dalej swoją działalność gospodarczą, jak w pozostałych miesiącach.
Pierwsze pytanie może na pierwszy rzut oka trochę humorystyczne, ale z drugiej strony bardzo życiowe i pociąga za sobą od razu kolejne:
Czy podczas wakacji składkowych można prowadzić działalność i wystawiać faktury?
Tak, w miesiącu korzystania z wakacji składkowych prowadzisz normalnie działalność i wykonujesz wszystkie czynności z nią związane, w tym wystawiasz faktury.
Korzystam z ulgi na start - czy mogę skorzystać z wakacji składkowych?
Nie, przy uldze na start nie istnieje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, a podlega się wyłącznie składce zdrowotnej, która nie korzysta z tego zwolnienia.
Czy zwolnienie z opłacenia składek dotyczy także składek pracowników?
Wakacje składkowe dotyczą tylko składek na ubezpieczenia społeczne samego przedsiębiorcy. Nie może on uzyskać zwolnienia ze składek, które opłaca za pracowników, współpracowników i zleceniobiorców.
Co oznaczają kody tytułu ubezpieczenia dla wakacji składkowych?
Aby program prawidłowo dobrał podstawę składek objętych wakacjami składkowymi, należy wskazać w Danych Osobowych właściwy „wakacyjny” kod tytułu ubezpieczenia. Do wyboru mamy następujące kody:
- 50 14 – właściwy dla pełnego ZUS
- 05 74 – preferencyjny ZUS
- 05 94 – Mały ZUS Plus
Te kody wakacyjne będą używane w deklaracji RCA jako druga osoba. Będą również decydowały właściwej o kwocie podstawy zwolnionych składek.
Dlaczego w RCA mam wykazanego właściciela dwa razy?
Wykazanie dwóch osób właściciela w dokumencie rozliczeniowym RCA jest prawidłowe.
W przesyle do Płatnika/ePłatnika utworzony zostanie zestaw dokumentów zawierający:
- ZUS RCA z kodem wakacyjnym – gdzie rozliczone zostaną składki na ubezpieczenia społeczne, które są finansowane z budżetu państwa.
- ZUS RCA z aktualnym kodem prowadzenia działalności – ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne i te bez zwolnienia
- ZUS RCA za pozostałych ubezpieczonych – w sytuacji, gdy zatrudnieni są pracownicy lub zleceniobiorcy (jak dotychczas).
- ZUS DRA – uwzględniający sumę składek z poszczególnych raportów RCA.
Czy w miesiącu z wakacjami składkowymi mogę podwyższyć składki?
Nie. W miesiącu, w którym korzystamy z wakacji składkowych nie ma możliwości dobrowolnego podniesienia składek, np. przez skorzystanie ze zwolnienia z minimalnych składek i dopłacenie kwoty „podwyższenia”. W tym wypadku składki społeczne mogą być wykazane wyłącznie w kwocie zgodnej z wartością minimalną dla danego kodu.
Czy w miesiącu korzystania z wakacji składkowych pomniejszamy składki w związku z chorobą właściciela?
Nie. Jeśli ZUS przyznał wakacje składkowe, a przedsiębiorca otrzymał w tym miesiącu zasiłek chorobowy, wówczas nie pomniejsza się składek o czas choroby. W deklaracjach ZUS składki wykazywane są w całości.
Czy w przypadku zawieszenia / likwidacji działalności w trakcie miesiąca możemy pomniejszyć składki społeczne?
Nie – jak w przypadku chorobowego, jeśli ZUS przyznał wakacje składkowe, a przedsiębiorca zawiesił / zlikwidował działalność w trakcie tego miesiąca, wówczas nie pomniejsza się składek o czas zawieszenia / likwidacji. W deklaracjach ZUS składki wykazywane są w całości.
Czy składki objęte wakacjami składkowymi mogę rozliczyć w kosztach swojej działalności?
Składki, które korzystają ze zwolniona z opłacania w ramach wakacji ZUS są sfinansowane z budżetu państwa. Nie zostały więc fizycznie zapłacone przez podatnika i nie mogą być zaksięgowane w kosztach. Nie uwzględnimy ich przy obliczaniu podatku PIT oraz składki zdrowotnej.
Korzystałam z wakacji składkowych za grudzień, a w wyliczeniach składki zdrowotnej za styczeń mam uwzględnioną składkę, a nie powianiem mieć.
W przypadku składki zdrowotnej zwracamy uwagę, na przesunięcie momentu uwzględnienia składki w wyliczeniach, tj. licząc składkę za styczeń na podstawie dochodu z grudnia, uwzględniamy w nim składki zapłacone w grudniu (czyli dotyczące listopada). Stąd będą one wykazywane w rozliczeniu stycznia, dopiero rozliczenie lutego nie będzie jej uwzględniać.
Korzystałam z wakacji składkowych za grudzień i jestem na Małym ZUS Plus – program wstawia złą kwotę najniższej podstawy.
W Małym ZUS Plus (kod 05 94) podstawę wymiaru składek stanowi dochód, jednak nie może ona być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia ani wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
W 2026 roku podstawa wymiaru składek musi mieścić się w przedziale od 1 441,80 zł do 5 652,00 zł. Jeżeli wprowadzona podstawa składek mieści się w tym przedziale, program – jako podstawę zwolnionych składek – przyjmie właśnie tę kwotę. Jeżeli wprowadzona kwota jest niższa niż 1 441,80 zł, program przyjmie wartość 1 441,80 zł. Natomiast gdy przekracza 5 652,00 zł, zostanie przyjęta kwota 5 652,00 zł.
Pamiętaj!
Jeżeli wprowadzona przez Ciebie podstawa mieści się w obowiązującym przedziale, a program mimo to przyjmuje jako podstawę 1 441,80 zł, oznacza to, że korzystasz z nieaktualnej wersji programu. W takim przypadku zainstaluj najnowszą dostępną wersję, która uwzględnia obowiązujące w 2026 roku limity podstawy wymiaru składek.
Czy wakacje składkowe wpływają na prawo do zasiłku chorobowego? Czy są wliczane do emerytury?
Składki społeczne objęte zwolnieniem są finansowane z budżetu państwa. Oznacza to, że na potrzeby zasiłków chorobowych czy naliczania rent oraz emerytur uznaje się je za opłacone.
Ponieważ jednak w miesiącu z wakacjami od ZUS składki społeczne nie mogą być podwyższane, może to wpływać na wysokość zasiłków, rent i emerytur. Dotyczy to jednak tylko tych przedsiębiorców, którzy podwyższają swoje składki społeczne.
Jeśli przedsiębiorca opłaca składki bez podwyższania podstawy (czyli w wartości minimalnej / podstawowej) – skorzystanie z wakacji składkowych nie wpłynie na wysokość zasiłków, rent czy emerytury.
Kiedy składka chorobowa nie będzie podlegała pod wakacje składkowe?
Zwolnienie w ramach wakacji składkowych obejmuje dobrowolną składkę chorobową tylko wtedy, gdy przedsiębiorca podlegał temu ubezpieczeniu w miesiącu złożenia wniosku oraz w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku.
Przykładowo, jeżeli wniosek o wakacje składkowe zostanie złożony w listopadzie 2026 r. w celu uzyskania zwolnienia za grudzień 2026 r., przedsiębiorca powinien podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu zarówno w listopadzie 2026 r., jak i w październiku 2026 r.
Jeżeli zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego nastąpi dopiero w listopadzie 2026 r. lub później, składka chorobowa za miesiąc objęty wakacjami składkowymi nie będzie finansowana w ramach zwolnienia i będzie podlegała opłaceniu przez przedsiębiorcę.
To jest nagłówek
W takim przypadku w programie należy w Danych osobowych odznaczyć opcję dotyczącą objęcia wakacjami składkowymi. Dzięki temu składka na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zostanie prawidłowo naliczona do opłacenia przez ubezpieczonego.
Czy składka zdrowotna podlega wakacjom składkowym?
Nie, wakacjami składkowymi mogą być wyłącznie objęte:
- własne obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe,
- własne dobrowolne ubezpieczenie chorobowe,
- Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.
Składka zdrowotna nie korzysta ze zwolnienia i musi być za miesiąc zwolnienia opłacona, jak dotychczas.
Jakie dokumenty rozliczeniowe złożyć, gdy nie uzyskało się zwolnienia ze składek?
W przypadku nieotrzymania ulgi, przedsiębiorca musi wysłać dokumenty o rozliczeniu składek na zasadach ogólnych oraz opłacić składki za miesiąc, o który wnioskował.
Należy to zrobić również wtedy, kiedy od decyzji ZUS składane jest odwołanie. Jeśli sąd zmieni decyzję, należy skorygować dokumenty i można wówczas złożyć wniosek o zwrot nadpłaty, o ile będzie występowała.
Wakacje składkowe - podsumowanie
Wakacje składkowe to rozwiązanie, które może przynieść przedsiębiorcom realne oszczędności. Mamy nadzieję, że odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania pomogły rozwiać najważniejsze wątpliwości dotyczące warunków uzyskania zwolnienia, sposobu rozliczenia składek oraz wpływu wakacji składkowych na ubezpieczenia.
Przed złożeniem wniosku warto każdorazowo sprawdzić, czy spełnione są wszystkie warunki skorzystania z wakacji składkowych oraz upewnić się, że używany program został zaktualizowany do najnowszej wersji. Dzięki temu rozliczenie wakacji składkowych przebiegnie prawidłowo i bez niepotrzebnych komplikacji.
Niniejsze materiały zawierają poglądy autorów i nie stanowią czynności doradztwa księgowego i
podatkowego.
Formsoft spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie ponosi odpowiedzialności za skutki decyzji
podejmowanych
na postawie informacji zawartych w materiałach publikowanych na naszej stronie.
W tych kwestiach należy zasięgnąć informacji u doradcy podatkowego, w oddziale ZUS,
bądź w Krajowej Informacji Podatkowej.
