cz.1. Jak zakończyć umowę o pracę? cz.2. Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem cz.3. Rozwiązanie…
Rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem Powrót
Data ostatniej edycji: 2025-12-30 Data dodania: 2025-12-18
Spis treści do cz.2:
Wypowiedzenie umowy o pracę to jedna z najczęściej spotykanych form zakończenia zatrudnienia. Polega na tym, że jedna ze stron – pracownik lub pracodawca – podejmuje decyzję o zakończeniu współpracy, lecz nie następuje to od razu. Przez określony czas, zwany okresem wypowiedzenia, stosunek pracy nadal trwa, a po jego upływie umowa rozwiązuje się automatycznie.
Ważne!
Wypowiedzenie jest czynnością jednostronną – do jego skutecznego złożenia nie potrzeba zgody drugiej strony. Nieco inaczej wygląda natomiast kwestia formy: oświadczenie musi być złożone w taki sposób, aby druga strona mogła się z nim zapoznać, czyli np. wręczone osobiście lub wysłane listem poleconym.
Wypowiedzenie składane przez pracownika
Pracownik może rozwiązać każdy rodzaj umowy o pracę za wypowiedzeniem – umowę na czas nieokreślony, określony i na okres próbny. Ma do tego prawo w każdym momencie trwania zatrudnienia. Co ważne, nie musi podawać przyczyny swojej decyzji. Pismo wypowiadające umowę może złożyć osobiście lub przesłać pocztą na adres pracodawcy.
Wypowiedzenie umowy przez pracodawcę – obowiązki i ograniczenia
Sytuacja wygląda inaczej, gdy wypowiedzenie składa pracodawca. W zależności od rodzaju umowy, mamy różne obowiązki formalne:
Umowa na okres próbny – w tym przypadku nie musimy podawać przyczyny wypowiedzenia. Jednak jeśli pracownik ma wątpliwości co do motywów decyzji i zwróci się o wyjaśnienie, pracodawca powinien odpowiedzieć na takie zapytanie w ciągu 7 dni.
Umowy na czas określony i nieokreślony – tu przepisy są znacznie bardziej wymagające. Zobowiązują nas do podania konkretnej, zrozumiałej i prawdziwej przyczynę wypowiedzenia. Ogólnikowe sformułowania typu „utrata zaufania” czy „niewywiązywanie się z obowiązków” nie wystarczą. Przyczyna powinna być opisana w sposób pozwalający pracownikowi zrozumieć, o jakie zachowania czy sytuacje chodzi.
To bardzo ważne także dlatego, że jeśli sprawa trafi do sądu pracy, pracodawca nie może powoływać się na powody, których nie wskazał w piśmie wypowiadającym umowę.
Co musi zawierać oświadczenie o wypowiedzeniu?
Aby wypowiedzenie było ważne, powinno zawierać:
- dane pracodawcy i pracownika,
- wskazanie wypowiadanej umowy (np. datę jej zawarcia),
- przyczynę – w przypadku umów, gdzie jest wymagana,
- okres wypowiedzenia i datę jego upływu,
- informację o prawie odwołania do sądu pracy w ciągu 21 dni,
- podpis osoby upoważnionej do składania oświadczeń w imieniu pracodawcy.
Pracownik zwykle potwierdza odbiór wypowiedzenia podpisem. Jeśli odmówi – możemy odnotować ten fakt na dokumencie lub sporządzić notatkę służbową.
Ochrona przed wypowiedzeniem – kiedy pracodawca nie może rozwiązać umowy?
Prawo pracy przewiduje wiele sytuacji, w których pracownik jest szczególnie chroniony przed wypowiedzeniem. Pracodawca nie może złożyć wypowiedzenia, jeżeli pracownik:
- jest w ciąży lub na urlopie macierzyńskim,
- znajduje się w okresie ochrony przedemerytalnej,
- przebywa na zwolnieniu lekarskim lub urlopie wypoczynkowym,
- korzysta z urlopu wychowawczego,
- pełni funkcję związkową objętą ochroną,
- pełni funkcję publiczną, np. posła, radnego,
- korzysta z uprawnień związanych z tzw. przejrzystymi warunkami zatrudnienia (np. wystąpił o zmianę rodzaju umowy).
Jeśli złożymy wypowiedzenie mimo obowiązującej ochrony, będzie ono bezskuteczne.
Konsultacja ze związkiem zawodowym
Jeżeli w naszej firmie działają związki zawodowe, wypowiedzenie umowy zawartej na czas określony lub nieokreślony powinno zostać poprzedzone konsultacją. Najpierw musimy ustalić, czy pracownik jest członkiem związku lub czy organizacja chce reprezentować jego interesy. Jeżeli tak – przekazujemy jej zawiadomienie o zamiarze wypowiedzenia wraz z podaniem przyczyn.
Związek ma 5 dni na zgłoszenie swojego stanowiska. Może się zgodzić, może mieć zastrzeżenia, a może również nie odpowiedzieć w ogóle. Niezależnie od tego jego stanowisko nie jest dla nas wiążące – ale mamy obowiązek je rozpatrzyć, zanim wręczymy pracownikowi wypowiedzenie.
Okres wypowiedzenia – ile trwa i od czego zależy?
Okres wypowiedzenia ma dać obu stronom czas na przygotowanie się do zakończenia współpracy. Jego długość zależy głównie od stażu pracy w naszej firmie.
Dni wolne na poszukiwanie pracy
Pracownikowi, którego okres wypowiedzenia wynosi co najmniej dwa tygodnie, przysługują dni wolne na poszukiwanie pracy. W zależności od długości okresu wypowiedzenia jest to dwa lub trzy dni robocze. Pracownik powinien ustalić z nami terminy ich wykorzystania, a wynagrodzenie za te dni liczy się tak jak za urlop wypoczynkowy. Za niewykorzystane dni wolne nie wypłaca się ekwiwalentu.
Jakich roszczeń może dochodzić pracownik?
Pracownik, który nie zgadza się z naszą decyzją, może odwołać się do sądu pracy, ma na to 21 dni od daty otrzymania wypowiedzenia. Może domagać się albo przywrócenia do pracy, albo odszkodowania. Odszkodowanie wynosi od dwóch tygodni do trzech miesięcy wynagrodzenia, jednak nie może być niższe niż wynagrodzenie za okres wypowiedzenia. W przypadku umów na okres próbny możliwe jest wyłącznie roszczenie o odszkodowanie. Sąd oceni m.in. formalną poprawność wypowiedzenia oraz to, czy przyczyna wypowiedzenia była prawdziwa, konkretna i adekwatna.
Autor: Agnieszka Fida
specjalista ds. księgowości
Czy ten artykuł był pomocny?
00
Niniejsze materiały zawierają poglądy autorów i nie stanowią czynności doradztwa księgowego i
podatkowego.
Formsoft spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie ponosi odpowiedzialności za skutki decyzji
podejmowanych
na postawie informacji zawartych w materiałach publikowanych na naszej stronie.
W tych kwestiach należy zasięgnąć informacji u doradcy podatkowego, w oddziale ZUS,
bądź w Krajowej Informacji Podatkowej.
