Zawieszenie działalności gospodarczej to często stosowane rozwiązanie w sytuacjach, gdy przedsiębiorcy napotykają trudności. Mogą to…
Zawieszenie i wznowienie działalności gospodarczej – poradnik Powrót
Data ostatniej edycji: 2025-11-18 Data dodania: 2025-11-18
Prowadzenie własnej firmy to nie tylko satysfakcja, ale także obowiązki i odpowiedzialność. Zdarza się, że przedsiębiorca staje przed koniecznością czasowego wstrzymania działalności – z powodów finansowych, osobistych czy organizacyjnych. Prawo daje możliwość zawieszenia działalności gospodarczej bez konieczności jej likwidacji, co pozwala odciążyć budżet i zyskać czas na podjęcie decyzji o przyszłości firmy. W artykule znajdziesz zasady zawieszenia i wznowienia działalności – kto może z skorzystać z tej opcji, jakie są skutki podatkowe i ubezpieczeniowe oraz jak krok po kroku przejść przez cały proces.
Na czym polega zawieszenie działalności gospodarczej?
Zawieszenie działalności gospodarczej to forma czasowej przerwy w prowadzeniu firmy, która nie wymaga jej likwidacji. Decydując się na ten krok nie możemy sprzedawać towarów ani świadczyć usług. Zachowujemy jednak prawo do wykonywania działań związanych z zabezpieczeniem źródła przychodów. Oznacza to, że w okresie zawieszenia możemy np. regulować zobowiązania powstałe przed zawieszeniem, przyjmować należności, a także sprzedawać środki trwałe czy wyposażenie firmy. Najważniejszą zaletą tej procedury jest ograniczenie kosztów. W okresie zawieszenia działalności gospodarczej jesteśmy zwolnieni z obowiązku opłacania składek ZUS oraz podatku dochodowego w formie miesięcznych zaliczek, ryczałtu czy karty podatkowej. W ten sposób możemy odciążyć budżet firmy i zyskać czas na podjęcie decyzji dotyczącej jej przyszłości.
Zawieszenie działalności – kto może z niego skorzystać i na jak długo?
Warto podkreślić, że nie każdy przedsiębiorca może zawiesić działalność gospodarczą. Skorzystać z tej możliwości mogą osoby prowadzące firmę wpisaną do CEIDG, które nie zatrudniają pracowników. Ustawodawca przewiduje jednak wyjątek. Mamy prawo do zawieszenia działalności, gdy nasi pracownicy przebywają wyłącznie na urlopie macierzyńskim, rodzicielskim czy wychowawczym. W przypadku spółek cywilnych, jawnych czy partnerskich zawieszenie jest skuteczne tylko wtedy, gdy wszyscy wspólnicy złożą wniosek.
Pamiętaj!
Czas trwania zawieszenia zależy od formy prowadzonej działalności. Przedsiębiorca wpisany do CEIDG może zawiesić działalność na okres bezterminowy, ale nie krótszy niż 30 dni. Inaczej wygląda sytuacja podmiotów zarejestrowanych w KRS – tutaj zawieszenie również nie może być krótsze niż 30 dni, ale jego maksymalny czas to 24 miesiące.
Warto pamiętać, że przepisy precyzują także szczególny przypadek lutego – jeśli zawieszenie obejmuje wyłącznie ten miesiąc, minimalnym okresem jest liczba dni lutego w danym roku.
Czynności dozwolone i zabronione podczas zawieszenia
Podczas zawieszenia działalności nie możemy prowadzić działalności zarobkowej, ale możemy podejmować pewne czynności związane z utrzymaniem firmy.
Czego nie możemy w okresie zawieszenia działalności:
- prowadzić działalności gospodarczej w pełnym zakresie,
- uzyskiwać bieżących przychodów z towarów lub usług,
- świadczyć tych samych usług w ramach umowy zlecenia lub o dzieło, jeśli pokrywają się z zakresem zawieszonej działalności,
- dokonywać odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych i wyposażenia.
Co możemy robić podczas zawieszenia działalności:
- przyjmować należności powstałe przed dniem zawieszenia,
- regulować zobowiązania sprzed zawieszenia,
- zbywać środki trwałe i wyposażenie,
- osiągać przychody finansowe z działalności sprzed zawieszenia (np. odsetki, raty leasingowe),
- wykonywać czynności zabezpieczające źródło przychodów, aby móc wznowić działalność w przyszłości,
- uczestniczyć w postępowaniach administracyjnych, sądowych i podatkowych,
- podlegać kontrolom urzędowym na takich samych zasadach jak inni przedsiębiorcy,
- prowadzić księgowość i składać sprawozdania finansowe,
- opłacać zobowiązania publiczno-prawne, np. podatek od nieruchomości, podatek od środków transportu, opłaty środowiskowe.
Proces zawieszenia działalności gospodarczej- krok po kroku
Zawieszenie działalności gospodarczej wymaga złożenia odpowiedniego wniosku CEIDG-1. Możemy to to zrobić na kilka sposobów – online, w urzędzie lub pocztą. Najwygodniejszym rozwiązaniem jest złożenie wniosku przez Internet na stronie Biznes.gov.pl. Wystarczy zalogować się za pomocą profilu zaufanego lub e-dowodu i wybrać opcję zawieszenia działalności. Z takiej możliwości może też skorzystać pełnomocnik, o ile został zgłoszony w CEIDG i jego pełnomocnictwo obejmuje czynność zawieszenia.
Możemy również złożyć wniosek osobiście w urzędzie miasta lub gminy. Wystarczy wypełnić formularz w urzędzie, albo wydrukować wcześniej pobrany ze strony CEIDG, podpisać i złożyć u urzędnika. Wniosek również możemy przesłać pocztą, jednak wymaga to potwierdzenia podpisu przez notariusza.
Po złożeniu dokumentów urząd lub system CEIDG sprawdza poprawność wniosku. Jeżeli znajdą się błędy lub braki, zostaniemy wezwani do poprawienia danych w ciągu 7 dni. Prawidłowo złożony wniosek jest rozpatrywany niezwłocznie, a informacja o zawieszeniu pojawia się w rejestrze CEIDG najpóźniej następnego dnia roboczego.
Samo zawieszenie działalności gospodarczej jest bezpłatne. Jeżeli jednak chcemy udzielić pełnomocnictwa osobie trzeciej, niebędącej najbliższą rodziną wówczas musimy uiścić opłatę w wysokości 17 zł. Okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku i trwa do momentu wznowienia działalności. Minimalny czas to 30 dni, natomiast w CEIDG można zawiesić działalność bezterminowo.
Podatek dochodowy, a zawieszenie działalności
W czasie zawieszenia działalności gospodarczej nie musimy płacić zaliczki na podatek dochodowy. Dotyczy to osób rozliczających się zarówno według zasad ogólnych jak i ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Jeżeli obowiązek zapłaty podatku powstał przed zawieszeniem, musimy go uregulować w terminie. Nie dotyczy to przychodów uzyskanych w trakcie zawieszenia – od nich nie trzeba odprowadzać zaliczek ani ryczałtu.
Przykładem może być przedsiębiorca sprzedający produkty, których termin przydatności do użycia się kończy. Taka sprzedaż w okresie zawieszenia jest dozwolona i pozwala uniknąć strat, a przy tym nie wywołuje obowiązku podatkowego. Na koniec roku podatkowego przedsiębiorca wciąż musi złożyć roczne rozliczenie podatkowe. Będzie musiał uwzględnić przychody uzyskane przed zawieszeniem oraz te powstałe w jego trakcie, aby prawidłowo rozliczyć cały rok działalności.
A co z podatkiem VAT?
W czasie zawieszenia działalności gospodarczej nie musimy składać deklaracji VAT ani plików JPK_V7 za okresy objęte zawieszeniem.
Wyjątki od tej reguły obejmują podatników:
- którzy dokonują wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów,
- importujących usługi lub nabywających towary, w których są podatnikiem,
- których zawieszenie nie obejmowało całego okresu rozliczeniowego,
- zobowiązanych do korekty podatku naliczonego, np. przy rozliczeniu proporcji VAT,
- chcących odliczyć VAT z kosztów, np. abonamentu telefonicznego lub najmu,
- wykonujących jakąkolwiek czynność opodatkowana VAT, np. sprzedaż środka trwałego,
- którzy muszą skorygować wcześniejszą deklarację VAT.
Ważne!
Zawieszenie działalności na co najmniej 6 miesięcy powoduje wykreślenie z rejestru VAT. Po wznowieniu firmy powrót do rejestru następuje automatycznie, bez konieczności składania wniosku.
Jeżeli w czasie zawieszenia będziemy wykonywać czynności opodatkowane VAT, musimy zawiadomić o tym urząd skarbowy, podając okres wykonywania czynności. Zawiadomienie możemy złożyć przed zawieszeniem działalności lub przed rozpoczęciem tych czynności. Wtedy nie zostaniemy wykreśleni z rejestru VAT lub nasz status podatnika VAT zostanie przywrócony na czas wskazany w zawiadomieniu.
Zawieszenie działalności a obowiązki wobec ZUS
W czasie zawieszenia działalności gospodarczej obowiązki wobec ZUS są ograniczone. W tym przypadku nie musimy samodzielnie zgłaszać zawieszenia do ZUS. Wystarczy złożenie wniosku w CEIDG. Na tej podstawie ZUS sporządza odpowiednie formularze i wyrejestrowuje przedsiębiorcę, osoby współpracujące oraz zgłoszonych członków rodziny z ubezpieczeń. O sporządzeniu dokumentów ZUS nas poinformuje w osobnym piśmie.
Jeżeli zatrudniliśmy pracowników i rozwiązaliśmy z nimi umowę, musimy wyrejestrować ich z ubezpieczeń w ciągu 7 dni od zakończenia umowy. Służy do tego formularz ZUS ZWUA. Dokumenty można przesłać elektronicznie przez Płatnika lub PUE ZUS.
Podczas zawieszenia działalności gospodarczej nie opłaca się składek na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotne. Nie musimy też składać żadnych dokumentów rozliczeniowych do ZUS. Warto jednak pamiętać, że zawieszenie w trakcie miesiąca oznacza konieczność proporcjonalnego rozliczenia składek społecznych za dni prowadzenia działalności. Składkę zdrowotną trzeba zapłacić w całości – nawet jeśli firma działała tylko część miesiąca.
Przykład:
Pani Anna prowadzi sklep internetowy. 10 sierpnia 2025 roku złożyła wniosek o zawieszenie działalności w CEIDG i wskazała datę zawieszenia na 15 sierpnia 2025 roku. Działalność została zawieszona do 15 listopada 2025 roku.
W takim przypadku:
- składka zdrowotna – Pani Anna musi opłacić ją w pełnej wysokości za sierpień i listopad, ponieważ składka zdrowotna nie podlega proporcjonalnemu rozliczeniu,
- składki społeczne – będą naliczone proporcjonalnie: w sierpniu za 14 dni prowadzenia działalności (od 1 do 14 sierpnia), a w listopadzie za 15 dni (od 16 do 30 listopada). We wrześniu i październiku nie płaci żadnych składek.
Prawo do świadczeń zdrowotnych wygasa po 30 dniach od ustania ubezpieczenia. Jeśli nie mamy innego tytułu do ubezpieczenia, możemy zgłosić się do NFZ i opłacać dobrowolną składkę zdrowotną. Innym rozwiązaniem jest ubezpieczenie jako członek rodziny albo rejestracja w urzędzie pracy.
W czasie zawieszenia można również dobrowolnie opłacać składki emerytalne i rentowe. Zgłoszenia dokonuje się na formularzu ZUS ZUA. Nie ma jednak możliwości przystąpienia do ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego.
Wznowienie działalności gospodarczej
Wznowienie działalności gopodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy złożony w CEIDG. Jeżeli data wznowienia została podana już we wniosku o zawieszenie, działalność zostaje przywrócona automatycznie w tym dniu. Gdy takiej daty nie wskazano, działalność pozostaje zawieszona bezterminowo, aż do momentu złożenia wniosku o jej wznowienie.
Informacja o wznowieniu jest automatycznie przekazywana przez CEIDG do ZUS i urzędu skarbowego, dlatego przedsiębiorca nie musi podejmować żadnych dodatkowych działań wobec tych instytucji.
Skutki podatkowe
- PIT – wraz ze wznowieniem działalności powraca obowiązek opłacania zaliczek na podatek dochodowy. Podatnik ponownie rozlicza bieżące przychody z działalności.
- VAT – jeżeli przedsiębiorca był wykreślony z rejestru VAT z powodu zawieszenia przekraczającego 6 miesięcy, zostaje z urzędu ponownie zarejestrowany jako podatnik VAT czynny z dniem wznowienia działalności. Nie ma potrzeby składania dodatkowych zgłoszeń.
- ewidencja księgowa – przedsiębiorca kontynuuje prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub ewidencji przychodów na zasadach sprzed zawieszenia.
Skutki wobec ZUS
Od dnia wznowienia przedsiębiorca ponownie podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. To oznacza konieczność opłacania składek oraz składania bieżących deklaracji.
Przykład:
Pani Katarzyna zawiesiła działalność od 1 lipca 2024 roku bez podania daty końcowej. 15 stycznia 2025 roku złożyła wniosek o wznowienie. Od tego dnia musi na nowo płacić składki ZUS, opłacać zaliczki na PIT oraz rozliczać VAT. Urząd skarbowy i ZUS automatycznie otrzymały informację z CEIDG – nie musiała składać dodatkowych dokumentów.
Agnieszka Fida
Specjalista ds. księgowości
Przeczytaj także:
Czy ten artykuł był pomocny?
00
Niniejsze materiały zawierają poglądy autorów i nie stanowią czynności doradztwa księgowego i
podatkowego.
Formsoft spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie ponosi odpowiedzialności za skutki decyzji
podejmowanych
na postawie informacji zawartych w materiałach publikowanych na naszej stronie.
W tych kwestiach należy zasięgnąć informacji u doradcy podatkowego, w oddziale ZUS,
bądź w Krajowej Informacji Podatkowej.
