PIT-11 – kto wystawia i jak go rozliczyć?

Każdego roku, na przełomie styczna i lutego, wraca temat formularza PIT-11. Dokument ten pełni ważna rolę w rocznym rozliczeniu z urzędem skarbowym. Jeżeli w poprzednim roku zatrudnialiśmy kogoś w oparciu m.in. o umowę o pracę, zlecenia lub dzieła, naszym obowiązkiem jest przygotowanie PIT-11. Przygotowany dokument należy dostarczyć do urzędu skarbowego w terminie do 31 stycznia następującego po roku podatkowym. Nasz pracownik natomiast powinien otrzymać od nas formularz do końca lutego.

Pracodawca jako płatnik podatku dochodowego 

Zgodnie z treścią Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pracodawca jest zobowiązany do obliczania i odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za zatrudnionych pracowników. Oznacza to, że to na nas jako pracodawcy spoczywa obowiązek poboru podatku oraz przekazanie go do właściwego urzędu skarbowego.

W związku z tym pełnimy rolę płatnika podatku. Opodatkowujemy wynagrodzenie wypłacane pracownikom i okresowo przekazujemy należności do urzędu skarbowego właściwego dla naszej siedziby.

Kiedy nie musimy składać PIT-11?

Nie zawsze jesteśmy zobowiązani do złożenia PIT-11, nawet jeśli zatrudniamy osoby do wykonywania pracy. Wyjątkiem są sytuacje, gdy zawieramy umowę zlecenie lub umowę o dzieło w której kwota wynagrodzenia nie przekracza 200 zł brutto. W tej sytuacji nie mamy obowiązku sporządzania PIT-11. W takim przypadku odprowadzamy zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 12% przychodu. Podatek ten wykazujemy w deklaracji PIT-8A. 

Szukasz sprawdzonego programu do rozliczania PIT? Poznaj PIT Format >

PIT-11 – jak go prawidłowo wypełnić?

Prześledźmy teraz po kolei pola deklaracji PIT 11, na które powinniśmy zwrócić szczególną uwagę. 

Pole nr 5 – Nr informacji – wypełnimy je jeżeli sporządziliśmy już wcześniej i wysłaliśmy informacje PIT-11 do urzędu. Nie mamy tu na myśli korekty, lecz np. w sytuacji, gdy zwolniony pracownik wystąpił z wnioskiem o wystawieniu mu tej informacji w trakcie roku, a po przerwie znowu go zatrudniliśmy. 

Pamiętajmy jednak, że w takiej sytuacji nie uwzględniamy już kwot wykazanych w uprzednio przesłanych informacjach. W takim wypadku w Danych osobowych należy założyć osobną kartotekę, natomiast sporządzając PIT-11 zaznaczamy w Opcjach „Nie łącz okresów zatrudnienia w PIT-11”. A w polu tym wpiszemy kolejny numer składanej informacji dotyczącej tego roku. 

Przejdźmy teraz do najważniejszych rzeczy, czyli do części E, tu bowiem wykażemy w odpowiednich wierszach przychody podatników, koszty jakie jako płatnik naliczyliśmy w trakcie roku oraz wykażemy pobrane zaliczki na podatek.

Wiersz numer 1 – Wykażemy tu przychody pracowników powyżej 26 roku życia, zatrudnionych na umowę o pracę (typ P), uzyskane w okresie całego roku.  

Pamiętajmy również, że wynagrodzenia chorobowe należą do kategorii przychodów ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych i również pojawią się w tej pozycji. 

A co z przychodami osób poniżej 26 r. ż.? Gdzie je umieścimy zależy od tego, czy pracownik złożył nam oświadczenie o niestosowaniu zwolnienia z PIT. Fakt ten należy odnotować w Danych Osobowych, zaznaczając opcję „Oświadczenie o niestosowaniu zwolnienia PIT” i wskazując miesiąc złożenia owego oświadczenia.

Jeżeli więc pracownik złożył nam owe oświadczenie, jego przychody wykażemy w wierszu 2, w przypadku przychodów ze stosunku pracy. Tu wykażemy także kwoty przychodów osiągnięte powyżej limitu kwotowego – 85.528 zł.  

Bez tego oświadczenia zwolnione przychody zostaną wykazane w poz. 110, ale tylko w wysokości obowiązującego limitu 85.528 zł

Osobną pozycję na deklaracji stanowią również przychody z tytułu umowy o pracę osiągnięte przez pracownika, który uzyskał wiek emerytalny. Jeżeli pracownik nie złożył nam oświadczenia o zwolnieniu z PIT, jego przychody wykażemy w wierszu 3. W tym miejscu wskazane zostaną również przychody osiągnięte powyżej limitu kwotowego zwolnienia (85.528 zł).  

PIT-11  – umowy o dzieło

Umowy o dzieło (Typ UD) będziemy wykazywać w wierszu 5, łącznie z czynnościami związanymi z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich (Typ UZ i Rodzaj przychodu 2.obyw.społ, lub obywatel.(art.13 pkt 5,6)), które kiedyś trafiały do osobnego wiersza.

PIT-11  – umowy zlecenia

W przypadku umów zlecenie (Typ UZ) sytuacja wygląda podobnie jak w przypadku umowy o pracę. W zależności od wieku podatnika i złożonego przez niego oświadczenia jego przychody zostaną wykazane: 

W wierszu 6– przychody zleceniobiorców powyżej 26 roku życia.

W wierszu 7– przychody zleceniobiorców którzy nie ukończyli 26 roku życia i nie korzystają ze zwolnienia z PIT lub przekroczyli jego limit kwotowy. 

W wierszu 8– przychody zleceniobiorców którzy ukończyli wiek emerytalny i nie korzystają ze zwolnienia z PIT lub przekroczyli jego limit kwotowy. 
 

Wiersz 9 w formularzu PIT-11 przeznaczony jest dla twórców i artystów- typ U i rodzaj przychodu 7. Prawa autorskie. Wpisujemy tutaj przychody, z tytułu korzystania z praw autorskich lub praw pokrewnych, albo z ich sprzedaży. 

 

Wiersz 10 służy do wykazania wynagrodzeń z tytułu praktyk absolwenckich lub staży uczniowskich (typ UZ i rodzaj przychodu Praktyki studenckie i staże uczniowskie), osiągnięte przez osoby po 26 roku życia.

W wierszu 11 wykażemy natomiast powyższe przychody, osiągnięte przez osoby które nie ukończyły 26 roku życia i chciały abyśmy pobierali podatek z tego wynagrodzenia.   

Wiersze 12, 13 i 14 dotyczą wypłaconych zasiłków macierzyńskich. 

W wierszu 12 uwzględnimy zasiłki osób które ukończyły 26 rok życia i nie osiągnęły jeszcze wieku emerytalnego. 

W wierszu 13 wykażemy zasiłki osób do 26 roku życia, które chciały aby od ich wynagrodzeń pobierany był podatek lub przekroczyły limit zwolnienia.

Wiersz 14 dotyczy wypłat na rzecz osób które osiągnęły wiek emerytalny i nie korzystają ze zwolnienia lub przekroczyły jego limit.

Wiersz 15 służy wykazywaniu przychodów z innych źródeł. To miejsce, w którym wykazujemy zarobki, które nie mieszczą się w żadnej z wcześniej wymienionych kategorii. Ujmiemy tu m.in. zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, dopłaty, nagrody, przychody z umów aktywizacyjnych itp.  

Składki na ubezpieczenia społeczne w PIT-11

Pola od 95 do 97 w PIT-11 służą do wykazania składek na ubezpieczenia społeczne, które zostały odliczone od dochodu. Chodzi tu o składki emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Musimy jednak pamiętać, że każde z tych pól ma swoje konkretne przeznaczenie. 

Pole 95 – Tutaj wpisujemy składki, które zostały pobrane od wynagrodzenia opodatkowanego. To podstawowe pole, w którym znajdą się składki większości pracowników. Nie zawsze jednak kwota wykazana w tym miejscu, będzie odpowiadać kwocie przekazanej do ZUSu. Podstawę podatku możemy obniżyć jedynie o składki naliczane od przychodu opodatkowanego.

W przypadku osób oddelegowanych zwolnione jest  30 proc. diety z tytułu zagranicznej podróży służbowej określonej dla pracowników budżetówki  lub też 1/3 diety dla kierowców. Odliczeniu od podstawy do opodatkowania podlega, więc tylko część składek społecznych.

Innym przykładem, gdzie kwota potrąconych składek będzie się różnić od odliczonych, jest sytuacja gdy pracownik osiągnął stosunkowo niskie wynagrodzenie. Od przychodu pomniejszonego o koszty, nie jesteśmy w stanie odliczyć składek w pełnej wysokości. W tym wypadku, jeżeli chcemy jednak wykazać kwotę przekazaną do ZUSu, w opcjach deklaracji PIT-11 zaznaczamy: Ujmij składki społeczne faktyczne.

Pole 96 – W tym polu pokazujemy składki od wynagrodzenia, które również było opodatkowane, ale dotyczy to konkretnych osób: 

• młodych do 26. roku życia, 
• emerytów, którzy osiągnęli wiek emerytalny. 

Przychody tych osób są ujęte w wierszach: 2, 3, 7, 8 i 11 deklaracji. 

Pole 97 – W tym polu wykazujemy składki naliczone od wynagrodzenia zwolnionego z podatku dochodowego. Chodzi o przychody pokazane w pozycjach 110, 111, 112, 115 i 116 formularza.  

Część F: Przychody od podmiotów niebędących płatnikami zaliczek

Część F deklaracji PIT-11 przeznaczona jest do wykazywania przychodów, od których nie zostały pobrane zaliczki na podatek. Dotyczy to sytuacji w których wypłacający nie jest płatnikiem zaliczek.

Jakie przychody wpisujemy w tej części? 

Między innymi: 

• wynagrodzenie z umowy o pracę przy zbiorach (np. sezonowe prace w rolnictwie), 
• wypłaty z umowy uaktywniającej (dotyczy niań opłacanych przez ZUS), 
• zasiłki chorobowe od umów zlecenie, 
• nagrody rzeczowe o wartości ponad 200 zł.  

Część G – Informacja o przychodach zwolnionych z podatku 

Część G służy wykazywaniu przychodów, od których nie pobiera się podatku. To miejsce przeznaczone jest m.in.  dla osób korzystających z takich ulg jak: 

• ulga dla młodych (do 26 roku życia), 
• ulga na powrót, 
• ulga dla rodzin 4+, 
• ulga dla pracujących seniorów. 

Ujmujemy tu przychody z umów o pracę, zleceń, praktyk absolwenckich i staży uczniowskich. Jeżeli przychody z zasiłku macierzyńskiego objęte są również zwolnieniem, wówczas też je tutaj umieszczamy. W tej części musimy też podać kwotę składki zdrowotnej. 

Pole 106 – stypendia. W tym miejscu wpisujemy tylko tę część stypendium (Typ S), która jest zwolniona z podatku. Kwoty tej nie trzeba wykazywać później w deklaracji rocznej. Jeśli stypendium było wyższe niż limit zwolnienia, nadwyżkę należy wpisać jako „inne źródła przychodów” i odprowadzić od niej zaliczkę. Zwolnione z podatku są m.in. stypendia przyznane przez samorządy oraz organizacje pożytku publicznego – do kwoty 3800 zł rocznie.

Pole 109 – ulga dla młodych 

Tutaj wpisujemy wynagrodzenia, jeśli spełnione są wszystkie warunki: 

• osoba nie ukończyła 26 lat, 
• przychód pochodzi z umowy o pracę, zlecenia, praktyk lub stażu, zasiłku macierzyńskiego, 
• przychód nie przekracza 85 528 zł rocznie, 
• podatnik nie złożył oświadczenia o rezygnacji z ulgi. 

Wartości z pola 109 nie przenosimy do innych części PIT-11. Musimy je jednak wykazać w zeznaniu rocznym. Pole 109 to suma pozycji 110, 111, 112 i 113 – żadna z nich nie może przekroczyć limitu 85 528 zł osobno.

Inne ulgi: senior, rodzina 4+, powrót 

Pole 114 – inne ulgi: senior, rodzina 4+, powrót 

W tym miejscu wpisujemy wynagrodzenia osób, które korzystają z jednej z trzech ulg: 

• dla pracującego seniora, 
• dla rodzica co najmniej czworga dzieci, 
• na powrót. 

Warunki są podobne jak przy uldze dla młodych. Pole 114 to suma pól 115, 116, oraz 117 – każda z tych kwot również nie może przekroczyć limitu.

Pola 118–120 – rodzaj ulgi 

W tych polach wskazujemy konkretną ulgę, z której korzystamy przy przychodach z pola 114.

Pole 118– art. 21 ust. 1 pkt 152 dotyczy ulgi na powrót. 

Pole 119– art. 21 ust. 1 pkt 153 dotyczy ulgi dla rodzin 4+.

Pole 120– art. 21 ust. 1 pkt 153 dotyczy ulgi dla pracujących seniorów.

Wypełnienie formularza PIT-11 to obowiązek każdego pracodawcy, który zatrudniał pracowników w danym roku podatkowym. Poprawność danych i terminowość przekazania dokumentu są kluczowe zarówno dla urzędu skarbowego, jak i samego pracownika. Dzięki znajomości zasad i odpowiedniemu przygotowaniu, sporządzenie PIT-11 może przebiec sprawnie i bez komplikacji. 

Autor:
Ewelina Mandziuk
Specjalista ds. finansów