Celem artykułu jest wskazanie, komu przysługuje zwolnienie podmiotowe z VAT, kto z jego stosowania jest…
Zwolnienie z podatku VAT – dla kogo jest możliwe?
Data ostatniej edycji: 2024-10-23 Data dodania: 2023-11-09
Zwolnienie z VAT przysługuje podatnikom, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 tys. zł (nie wlicza się kwoty podatku). Podatnicy ci mogą jednak wybrać dobrowolnie opodatkowanie VAT.
VAT, czyli podatek od towarów i usług jest podatkiem pośrednim, obrotowym płaconym od wartości dodanej. Podatek ten pojawia się tak naprawdę na każdym etapie obrotu. Opodatkowaniu VAT podlegają sprzedaż towarów oraz usług na terytorium kraju. Ponadto eksport i import towarów, a także wewnątrzwspólnotowe nabycie i wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Każdy przedsiębiorca, co do zasady posiada obowiązek rejestracji oraz rozliczania podatku VAT. Dla niektórych grup podatników przewidziano jednak zwolnienia, z których z pewnością warto skorzystać prowadząc swoją firmę.
Podatnik VAT
Podatników podatku od towarów i usług możemy podzielić na dwie grupy – czynni i zwolnieni. Pierwsi z nich to tacy, którzy opłacają ten podatek. Natomiast drudzy to tacy, którzy korzystają z jednego z dwóch rodzajów zwolnień przewidzianych przez ustawodawcę. Istnieje również pojęcie podatników VAT-UE, czyli tych którzy dokonują transakcji wewnątrzwspólnotowych.
Poznaj program księgowy SKP® Formsoft z rozbudowanym modułem VAT >
Ile wynosi VAT?
VAT opłacany jest według odpowiednich stawek. Są one z góry ustalonych przez ustawę dla poszczególnych grup towarów czy usług. Podstawową stawką jest 23% stosowane dla większości produktów i usług.
Jedną z preferencyjnych stawek jest stawka 8%. Dotyczy ona np. usług związanych ze sportem, kulturą czy rekreacją bądź budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.
Kolejną obniżoną stawką jest 5% i dotyczy np. pieczywa, nabiału czy książek.
Ostatnia preferencyjna stawka wynosi 0%. Możemy się z nią spotkać przy eksporcie towarów bądź przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów.
Ważne!
W załącznikach do ustawy o podatku od towarów i usług można znaleźć dokładne wykazy towarów i usług objętych obniżonymi stawkami.
Obowiązki czynnych i zwolnionych podatników VAT
Jednym z najważniejszych obowiązków podatników VAT jest wystawianie faktur sprzedaży z odpowiednią stawką podatku oraz składanie w ustawowym terminie deklaracji JPK.
Dodatkowo ważne jest prowadzenie rejestrów dotyczących zakupów i sprzedaży. Czynni podatnicy mają również prawo do pomniejszenia swojego VAT ze sprzedaży (VAT należnego) o VAT z zakupów (VAT naliczony), co w konsekwencji może powodować odprowadzenie niższej kwoty podatku do urzędu skarbowego bądź zwrot podatku VAT.
Podatnicy zwolnieni mają obowiązek wystawiania faktur sprzedaży ze stawką „ZW” oraz wskazaniem odpowiedniej podstawy do zwolnienia z podatku. Warto wspomnieć, że posiadają oni również prawo do dobrowolnej rejestracji do VATu.
Czynni podatnicy VAT mogą składać pliki JPK miesięcznie bądź kwartalnie, o ile spełnią określone w ustawie warunki.
Podatnicy VAT-UE mają dodatkowo obowiązek składania w wersji elektronicznej informacji podsumowujących VAT-UE w okresach miesięcznych.
W tym momencie warto wspomnieć, że podatnicy zwolnieni z VAT muszą pamiętać o ewentualnym złożeniu deklaracji VAT-8, jeśli są zarejestrowani jako podatnicy VAT UE i dokonują wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (po przekroczeniu w poprzednim roku wartości 50 000 zł) bądź deklaracji VAT-9M, jeśli dokonują np. importu usług.
Zwolnienie z VAT podmiotowe
Pierwszym rodzajem zwolnienia z podatku od towarów i usług jest zwolnienie podmiotowe. Dotyczy ono przedsiębiorców, których przychody nie przekraczają za poprzedni rok 200.000 zł.
Podatnicy, którzy rozpoczynają swoją działalność w trakcie roku również posiadają możliwość skorzystania z tego zwolnienia. Ich limit liczy sie jednak proporcjonalnie do okresu sprzedaży. Przy tym rodzaju zwolnienia warto zwrócić uwagę na usługi i towary wymienione w ustawie, jako te podlegające obowiązkowo pod VAT. Co to oznacza? Nawet jeśli spełniamy warunek limitu przychodów, a dokonujemy sprzedaży któregoś z towarów bądź usług wymienionych w ustawie to nie możemy korzystać ze zwolnienia podmiotowego. Wśród takich usług i towarów wymienić można między innymi usługi prawnicze, doradcze czy jubilerskie oraz sprzedaż preparatów kosmetycznych i toaletowych, komputerów, wyrobów elektronicznych czy optycznych.
Po przekroczeniu limitu sprzedaży podatnik ma obowiązek rejestracji do VAT na druku VAT-R i automatycznie traci prawo do korzystania ze zwolnienia. Rejestracji należy dokonać przed dniem utraty prawa do zwolnienia, czyli przekroczenia limitu 200.000 zł.
Zwolnienie z VAT przedmiotowe
Kolejnym rodzajem zwolnienia, z jakiego mogą skorzystać podatnicy jest zwolnienie przedmiotowe. Dotyczy ono przedsiębiorców niezależnie od wysokości ich przychodu, czyli zupełnie inaczej niż w przypadku zwolnienia podmiotowego.
Taki rodzaj zwolnienia z VAT dotyczy jednak tylko wybranych grup podatników, którzy wymieni zostali w art. 43 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Wśród nich wymienić można usługi w zakresie opieki medycznej, usługi nauczania języków obcych czy usługi finansowe.
zwolnienie z VAT - Podsumowanie
Zwolnienie z VAT jest możliwe w dwóch przypadkach, kiedy nie przekraczamy limitu 200.000 zł i dodatkowo nie sprzedajemy towarów bądź usług obowiązkowo podlegających pod VAT, a także jeśli zakres naszej działalności jest wymieniony w art. 43. ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
W sytuacji, kiedy korzystamy ze zwolnienia z VAT warto pamiętać o innych obowiązkach, jakie mogą na nas ciążyć takich jak ewentualna rejestracja do VAT unijnego i obowiązek wysyłki deklaracji związanych z transakcjami unijnymi.
Autor:
Katarzyna Gawron
Specjalista ds. księgowości i podatków
Publikacja: 09.11.2023 r.
Niniejsze materiały zawierają poglądy autorów i nie stanowią czynności doradztwa księgowego i
podatkowego.
Formsoft spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie ponosi odpowiedzialności za skutki decyzji
podejmowanych
na postawie informacji zawartych w materiałach publikowanych na naszej stronie.
W tych kwestiach należy zasięgnąć informacji u doradcy podatkowego, w oddziale ZUS,
bądź w Krajowej Informacji Podatkowej.
