4. KSIĘGI > Rejestry VAT > Metody rozliczania VAT

Metody rozliczania podatku VAT

Wyboru metody rozliczania podatku VAT (miesięczna, kwartalna, kasowa) dokonujemy w zakładce Rejestry VAT → Opcje → Metody rozliczenia.

W programie istnieje możliwość wybrania jednej z czterech metod rozliczania podatku VAT:

•Metoda memoriałowa - Główną jej cechą jest specjalne traktowanie nabyć (zakupów) pochodzących od tzw. Małych Podatników. Faktury nabycia (zakupu) oznaczone: MP możemy uwzględnić w rozliczeniu podatku VAT, dopiero w tym miesiącu, w którym zostały choćby w części zapłacone i to tylko w tej rozliczonej części. Jeśli jednak od daty dostawy (sprzedaży) minęło 90 dni wówczas także niezapłacone nabycia (zakupy) od MP możemy ująć do rozliczenia VAT.

Pozostałe dokumenty ujmowane są do rejestrów i deklaracji stosownie do dat, a zapłaty nie mają znaczenia. Dostawa (sprzedaż) ujmowana jest według daty wystawienia faktury, nabycia (zakupy) według daty otrzymania.

Jeżeli stosowana jest opcja Przesuń termin VAT wówczas:

- dostawa (sprzedaż) ujmowana jest według daty sprzedaży + przesunięcie,

- a nabycia (zakupy) według daty otrzymania + przesunięcie.

W ramach metody memoriałowej mamy do wyboru rozliczenie miesięczne oraz kwartalne.

W przypadku rozliczenia kwartalnego za pierwsze 2 miesiące każdego kwartału tworzony jest plik JPK_V7 z wypełnioną tylko część ewidencyjną, natomiast za 3. miesiąc kwartału tworzona jest część ewidencyjną za ten miesiąc oraz część deklaracyjną JPK_VAT za cały kwartał.

•Metoda kasowa - Wymaga prowadzenia kontroli zapłat. Fakt nabycia (zakupu) od MP nie ma znaczenia.

Kontrolując uzyskany Rejestr należy dokładnie sprawdzać daty i kwoty zapłat, bowiem od nich zależy, czy i w jakiej kwocie dokument będzie ujęty do rejestru i deklaracji w danym kwartale. Należy też mieć dobrą znajomość przepisów regulujących działanie tej metody.

W zależności od rodzaju transakcji - czy jest to dostawa czy nabycie, dokumenty trafiają do Rejestru VAT według innych zasad. I tak:

Dostawy (sprzedaże)

Głównym kryterium jest data rozliczenia dokumentu. Do Rejestru i deklaracji ujmowana jest zasadniczo kwota zapłacona w danym okresie.

Bierzemy pod uwagę jaka część faktury została rozliczona i kiedy. Stąd otrzymujemy różne warianty:

- Faktura jest ujęta w całości, jeżeli została całkowicie rozliczona w tym okresie (zarówno dla kontrahenta będącego podatnikiem Vat czynnym, jak i nie),

- Faktura eksportowa (zaksięgowane na Koncie oznaczonym jako eksport) jest ujmowana według daty sprzedaży niezależnie od stanu rozliczeń,

- Faktura jest ujęta częściowo w danym okresie w części odpowiedniej do kwoty zapłat w tym okresie (zarówno dla kontrahenta będącego podatnikiem Vat czynnym, jak i nie),

- Faktura nie mająca żadnych zapłat jest ujęta w Rejestrze danego okresu jeżeli mija 180 dzień od daty sprzedaży (w przypadku kontrahenta będącego podatnikiem Vat innym niż czynny),

- Jeżeli faktura była częściowo rozliczona w poprzednim okresie, a w obecnym mija 180 dzień od daty dostawy (sprzedaży), to w rozliczanym kwartale ujęta będzie część pozostała do rozliczenia, niezależnie czy została całkowicie rozliczona czy nie nie (w przypadku kontrahenta będącego podatnikiem Vat innym niż czynny).

Uwaga! Dla zwrócenia uwagi na różne sposoby ujmowania dokumentu w Rejestrze, z lewej strony tabeli w kolumnie ZI (na ekranie i na wydruku) pokazywane są znaczniki informacyjne:

- Ex - dokument eksportowy, ujęto zgodnie z datą dostawy (sprzedaży),

- cz - dokument ujęto tylko w częściowej kwocie, stosownie do zapłat,

- 18 - dokument nie ma żadnych zapłat, ale został ujęty z powodu w/w warunku "180 dni" w przypadku dokumentu wystawionego kontrahentowi innemu niż czynny,

- 18c - dokument jest tylko częściowo rozliczony, a brakująca kwotą została ujęty z powodu "180 dni" w przypadku dokumentu wystawionego kontrahentowi innemu niż czynny.

Dla dokumentów nierozliczonych pokazywane są znaczniki informacyjne:

- 90 - dokument nie ma żadnych zapłat, ale został ujęty z powodu w/w warunku "90 dni",

- 90c - dokument jest tylko częściowo rozliczony, ale wraz z brakującą kwotą został ujęty z powodu "90 dni".

Nabycia (zakupy)

Faktury dokumentujące nabycia (zakupy) są ujmowane w kwartale, w którym :

• uregulowano należność w części, nie wcześniej jednak niż w dniu otrzymania faktury – odliczenia dokonuje się w tej części,

• uregulowano należność w całości, nie wcześniej jednak niż w dniu otrzymania faktury – odliczenia dokonuje się w całości.

W ramach metody kasowej mamy do wyboru rozliczenie miesięczne oraz kwartalne.

Zmiana metody rozliczania podatku VAT

Przy zmianie metody należy, oprócz dokumentów należących do danego okresu, uwzględnić niekiedy dokumenty z okresu stosowania poprzedniej metody rozliczania podatku VAT:

1. z miesięcznej na kwartalną lub kasową

•Dostawy (sprzedaże) - Po metodzie miesięcznej nie pozostają dokumenty dostaw (sprzedaży), które należałoby ująć w następnych okresach

•Nabycia (zakupy) - W pierwszym kwartale metody kwartalnej lub kasowej ujmowane są te dokumenty nabycia (zakupu) od MP, które nie zostały ujęte w okresie metody miesięcznej

2. z kwartalnej na miesięczną lub kasową

Po okresie stosowania metody kwartalnej nie pozostają żadne dokumenty, które należałoby ująć w następnych okresach

3. z kasowej na miesięczną

•Dostawy (sprzedaże) - Dokumenty, które nie zostały całkowicie zapłacone z okresie metody kasowej, będą ujmowane do danego miesiąca w takiej części, w jakiej nastąpiła za nie zapłata w danym miesiącu; jeżeli od daty transakcji do końca liczonego miesiąca mija 180 dni i kontrahent nie jest czynnym podatnikiem VAT, to ujęta będzie także część niezapłacona

•Nabycia (zakupy) - Dokumenty nabycia (zakupu) z okresu kasowego będą ujęte dopiero w tym miesiącu, w którym nastąpi ich pełna zapłata

W przypadku dokumentów nierozliczonych należy uwzględnić:

•Dostawy (sprzedaże) - Dokumenty, które nie zostały całkowicie zapłacone z okresie metody kasowej, będą ujmowane do danego miesiąca w takiej części, w jakiej nastąpiła za nie zapłata w danym miesiącu; jeżeli od daty transakcji do końca liczonego miesiąca mija 90 dni to ujęta będzie także część niezapłacona

•Nabycia (zakupy) - Dokumenty nabycia (zakupu) z okresu kasowego będą ujęte dopiero w tym miesiącu, w którym nastąpi ich pełna zapłata

4. z kasowej na kwartalną

•Dostawy (sprzedaże) - W pierwszym kwartale metody kwartalnej ujęte będą dokumenty, które nie zostały całkowicie zapłacone w okresie metody kasowej, ale tylko w tej części, która pozostała nie zapłacona w tamtym okresie

•Nabycia (zakupy) - Dokumenty nabycia (zakupu) z okresu kasowego będą ujęte dopiero w tym kwartale, w którym nastąpi ich pełna zapłata

Mały Podatnik

Kontrahenta, od którego otrzymujemy faktury VAT-MP oznaczamy w danych kontrahenta MP jako Małego Podatnika.

Zgodnie z przepisami dotyczącymi podatku VAT specjalnie traktowane są nabycia (zakupy) od Małych Podatników. Jeżeli rozliczamy VAT metodą miesięczną, faktury nabycia (zakupu) oznaczone MP możemy uwzględnić w rozliczeniu podatku VAT, dopiero w tym miesiącu, w którym zostały zapłacone w całości bądź w części, wówczas ujmowane są tylko w kwocie tej części.

Natomiast do dokumentów z datą do 31-12-2020 r. dotyczą zasady obowiązujące w tym zakresie w 2020 i dodatkowo, jeśli od daty wystawienia minęło już 90 dni wówczas także nie zapłacone nabycia (zakupy) od MP możemy ująć do rozliczenia VAT.

Układanie rejestrów - kryteria