5. KARTOTEKI > Środki trwałe

Opcja ta służy do wyliczania kwoty korekty rocznej podatku naliczonego VAT od nabycia środków trwałych oraz korekty podatku naliczonego VAT, jakiej należy dokonać przy sprzedaży środka.

Generalnie dotyczy to środków trwałych, których użytkowanie związane jest jednocześnie z działalnością zwolnioną od podatku VAT oraz opodatkowaną.

Poniżej podajemy ogólne informacje o zasadach dokonywania korekt w odniesieniu do środków trwałych.

Niemniej jednak, użytkownik powinien zapoznać się z przepisami, które dokładnie określają, dla których środków trwałych należy liczyć takie korekty oraz poznać zasady ich ujmowania w deklaracjach VAT.

Korekta podatku VAT dla środków trwałych w zależności od metody amortyzacji i przeznaczenia środka

Metoda amortyzacji	wyłącznie opodatkowana		mieszana		wyłącznie zwolniona
	korekta roczna	przy sprzedaży	korekta roczna	przy sprzedaży	korekta roczna	przy sprzedaży
jednorazowo	nie dotyczy	nie dotyczy	tak (*)	nie	nie dotyczy	nie dotyczy
w latach	nie dotyczy	nie dotyczy	tak	tak	nie dotyczy	nie dotyczy

Dostawa opodatkowana lub zwolniona

Dla nabyć środków trwałych związanych z dostawą wyłącznie opodatkowaną oraz nabyć środków trwałych związanych z dostawą wyłącznie zwolnioną należy pozostawić domyślne ustawienie programu "bez korekt".

Nie należy stosować korekty z tytułu sprzedaży środka.

Dostawa mieszana

W przypadku dostawy mieszanej, czyli dla nabyć środków trwałych związanych z dostawą zwolnioną oraz opodatkowaną schemat działania jest następujący:

•środki amortyzowane jednorazowo, czyli wpisywane są jednorazowo i w całości w koszty.

Należy zaznaczyć korektę "1 rok" oraz dokonywanie korekty w roku bieżącym. W kolejnych latach zaznaczenie o dokonywaniu korekt powinno zostać zdjęte przez użytkownika.

(*) - Zasadniczo pod względem korekty rocznej przepisy traktują środki trwałe ujmowane bezpośrednio w koszty tak samo, jak zakupy pozostałe z tym, że kwota ich korekty wykazywana jest w deklaracji VAT w oddzielnej rubryce wraz ze środkami trwałymi amortyzowanymi w latach i korygowanymi w okresie 5 lub 10 lat. Jednak po przyjęciu dla środków amortyzowanych jednorazowo okresu korekty 1 rok dostajemy te same wyniki rachunkowe dla korekty rocznej jak przy traktowaniu ich jako zakupów pozostałych.

Dla środków amortyzowanych jednorazowo nie należy stosować korekty z tytułu sprzedaży – program automatycznie blokuje korektę z tytułu sprzedaży, gdy zaznaczone jest "1 rok"

•środki amortyzowane w latach

Należy zaznaczyć korektę roczną przez 5 lub 10 lat oraz dokonywanie korekty w roku bieżącym.

W razie przerw w liczeniu korekt w danym roku, a także po zakończeniu okresu korekt, użytkownik powinien odznaczyć dokonywanie korekty w roku bieżącym. Nie należy w tym celu korzystać z zaznaczenia "bez korekt" bo utracono by informację o ilości lat korekty dla tego środka. Byłoby to niedogodne dla użytkownika, a także przy sprzedaży środka brakowałoby tej koniecznej danej.

Przy sprzedaży środka należy zaznaczyć korektę z tytułu sprzedaży środka.

Za rok, w którym nastąpiła sprzedaż korekta roczna już nie powinna być naliczana, należy odznaczyć dokonywanie korekty rocznej.

Korekty roczne

Po uruchomieniu opcji Korekty VAT ukazuje się okno, w którym określamy parametry służące do wyliczania korekt.

Dla zobrazowania obliczeń poszczególne parametry mają swoje symboliczne określenia, a rachunki prowadzone są według wyświetlanych wzorów.

Uwaga! Jeżeli wartość wstępnego lub rzeczywistego współczynnika udziału obrotu opodatkowanego w obrocie całkowitym, które są określane w Dekl.VAT → Opcje → Współczynnik sprzedaży mieszanej ulegnie zmianie, program automatycznie przelicza korekty każdego ze środków trwałych, jakie są ustalane w Kartoteki → Środki trwałe → Edycja → Korekty VAT. Nie ingeruje jednak w te środki, dla których użytkownik zaznaczył, że wartość korekty wprowadza samodzielnie (przy danym środku zaznaczono: "stosuj wartość wpisaną ręcznie").

Korekty roczne dokonuje się ponieważ przy nabyciu danego środka ujęto go w deklaracji z zastosowaniem wstępnego współczynnika obrotu opodatkowanego do obrotu całkowitego, ustalonego na podstawie obrotów z poprzedniego roku.

Po zakończeniu roku, gdy znane są już pełne kwoty obrotów można obliczyć rzeczywistą wartość tego współczynnika i obliczyć rzeczywistą wartość podatku naliczonego VAT, którą można uwzględnić w deklaracji.

Różnica między wstępnie przyjętą kwotą podatku, a kwotą rzeczywistą jest właśnie tą korektą.

Kwoty korekt rocznych należy ustalać po zakończeniu roku, gdy już jest znany rzeczywisty współczynnik obrotu opodatkowanego do obrotu całkowitego.

Współczynnik ten określamy w Dekl.VAT → Opcje → Współczynnik sprzedaży mieszanej → Rzeczywisty współczynnik.

Po zmianie współczynnika program każdorazowo automatycznie przelicza korekty środków trwałych.

Należy też przejrzeć poszczególne środki trwałe i skontrolować dla każdego z nich, czy za dany rok należy liczyć korektę roczną.

Mając już ustalone wartości korekt rocznych dla poszczególnych środków możemy w Dekl.VAT → Opcje → Współczynnik sprzedaży mieszanej → Korekta deklaracji VAT → Aktualizacja uzyskać oczekiwaną wartość korekty podatku naliczonego od nabycia środków trwałych.

Podsumowując: Mamy np. rok 2020. Po zakończeniu księgowań w roku 2020 ustalamy rzeczywisty współczynnik obrotu opodatkowanego do obrotu całkowitego i określamy, które środki trwałe podlegają korekcie za rok 2020 oraz wyliczamy łączną kwotę korekty podatku naliczonego od nabycia środków trwałych za rok 2020.

Następnie już w programie na rok 2021, w pierwszej deklaracji VAT w roku 2021 ujmujemy do specjalnie przeznaczonych na to rubryk deklaracji VAT korekty, jakie wyliczył nam program z roku 2020.

Korekty z tytułu sprzedaży

Jeżeli środek podlega rocznej korekcie 5 lub 10 letniej to przy jego sprzedaży przed upływem tego okresu należy zastosować korektę podatku naliczonego VAT z tytułu sprzedaży środka.

Jest ona uwzględniana jednorazowo w deklaracji VAT obejmującej datę sprzedaży środka.

Kwota korekty jest pobierana z kartoteki środków trwałych przy automatycznej aktualizacji deklaracji VAT.

Okno Korekt VAT

Na oknie Korekty VAT dostępne są elementy:

Określenie środka , Metoda amortyzacji i Data nabycia

Pobierane są z wcześniej wprowadzonych danych środka trwałego.

Z daty nabycia wynika rok nabycia (Rn) używany w obliczeniach.

Dla tego środka stosuj roczną korektę VAT (L)

Mamy tu do wyboru:

•bez korekt (wartość domyślna) – Oznacza, że dany środek w ogóle nie podlega korektom, ani rocznej, ani od sprzedaży (przyjmowane są wartości 0 zł).

Zaznaczamy to dla środków przeznaczonych do działalności wyłącznie opodatkowanej lub wyłącznie zwolnionej i dla każdego przypadku, gdy użytkownik tak zażąda (np. szczególne przepisy).

•1 rok – Stosowane dla środków amortyzowanych jednorazowo, czyli ujmowanych bezpośrednio w koszty.

Dla tego przypadku nie jest liczona korekta z tytułu sprzedaży środka (przyjmowana jest wartość 0 zł)

•5 lat i 10 lat – Wybór zależy od rodzaju środka i określa, przez ile lat ma być liczona korekta roczna, ma też wpływ na wyliczenie korekty z tytułu sprzedaży środka.

Uwaga! Jeżeli jako metodę amortyzacji wybrano: Jednorazowa elementy: 5 lat i 10 lat nie są dostępne.

Pełną kwotę podatku VAT od nabycia tego środka (V)

Należy tu wpisać pełną kwotę VAT od nabycia danego środka. Pełną, to znaczy nie przeliczoną przez żaden współczynnik dotyczący obrotu opodatkowanego do obrotu całkowitego.

Ujęto w deklaracji VAT w roku (Ru)

Należy tu wpisać rok, w którym nabycie środka zostało ujęte w deklaracji VAT, w większości przypadków będzie to rok nabycia, ale np. przy metodzie kasowej może zdarzyć się, że będzie to rok następny.

Parametr ten jest wyświetlany informacyjnie i nie bierze udziału w obliczeniach, służy jednak do kontroli, czy środek nadal powinien być korygowany.

Jeżeli Rb – Ru > L wówczas nie powinniśmy już dokonywać korekt.

Dla bieżącego roku księgowego Rb > Ru + L element "Dokonywać korekty rocznej w roku bieżącym" powinien zostać odznaczony przez użytkownika.

Przy wstępnym współczynniku obrotu opodatkowanego do obrotu całkowitego (U)

Należy wpisać tu taką wartość współczynnika, jaka była stosowana w deklaracji, w której uwzględniono dany środek.

Uwaga! Jeżeli element "ujęto w deklaracji VAT w roku" ma tę samą wartość, co rok bieżący oznacza to, że powinien on mieć tę samą wartość wstępnego współczynnika jaki określony jest w module Dekl.VAT → Opcje → Współczynnik sprzedaży mieszanej → Rzeczywisty współczynnik.

Jeśli więc we wspomnianym module użytkownik zmieni jego wartość, wówczas program zmieni automatycznie dla tego środka wartość wstępnego współczynnika i przeliczy korekty.

Nie ingeruje jednak w wartość korekty dla tych środków, dla których użytkownik zaznaczył, że wartość korekty wprowadza samodzielnie (zaznaczono element: "stosuj wartość wpisaną ręcznie").

Bieżący rok (Rb)

Wyświetlany jest tu rok księgowy, jaki jest ustawiony w programie (System → Parametry)

Dokonać korekty rocznej za rok bieżący

Tu użytkownik określa arbitralnie, czy dany środek w danym roku podlega korekcie rocznej.

Pole to nie powinno być zaznaczone, gdy zakończył się okres korekt 1, 5 lub 10 letnich (Rb > Ru + L), aby program zaprzestał naliczać korekty roczne, a także dla środków korygowanych w okresie 5 lub 10 letnim, gdy zostały sprzedane albo zmieniono ich sposób użytkowania tak, że przepisy nakazują okresowe lub trwałe zaprzestanie naliczania korekt rocznych.

Rzeczywisty współcz. obrotu opodatkowanego do obrotu całkowitego w roku bieżącym (B)

Informacyjnie jest tu wyświetlana wartość, jaką wyliczono w module Dekl.VAT → Opcje → Współczynnik sprzedaży mieszanej → Rzeczywisty współczynnik.

Uwaga! Jeżeli wartość współczynnika rzeczywistego ulega zmianie program automatycznie przelicza korekty środków trwałych.

Nie ingeruje jednak w te środki, dla których użytkownik zaznaczył, że wartość korekty wprowadza samodzielnie (zaznaczono element: "stosuj wartość wpisaną ręcznie").

Kwota korekty (Kr)

Wyliczana jest wg wzoru: Kr = V / L * ( B% – U% ), stosownie do aktualnie wprowadzonych wartości w oknie edycyjnym.

Poniżej wyświetlana jest wartość korekty rocznej, jaka została zapamięta przez program podczas poprzednich obliczeń.

Jeżeli akceptujemy nowo wyliczoną wartość korekty rocznej, to przy zamknięciu okna przyciskiem [OK], program zapamięta nową wartość.

Stosuj wartość wpisaną ręcznie (Kr)

Zaznaczając ten element użytkownik może też samodzielnie wpisać żądaną wartość korekty rocznej pomijając obliczenia programu.

W wyświetlanej w oknie "Historii korekt rocznych" pojawi się uwaga, że wartość korekty została wprowadzona przez użytkownika ("ręcznie").

Uwzględnij korektę z tytułu sprzedaży środka

Zaznaczmy w przypadku, gdy środek podlegający rocznej korekcie 5 lub 10 letniej został sprzedany przed upływem tego okresu.

Korekta z tego tytułu jest uwzględniana jednorazowo w deklaracji VAT, obejmującej datę sprzedaży środka i jest pobierana z kartoteki środków trwałych przy automatycznej aktualizacji deklaracji VAT za taki okres, jaki wskazuje data tej sprzedaży.

Data sprzedaży

Na podstawie tej daty program uwzględnia korektę z tytułu sprzedaży środka w odpowiedniej deklaracji VAT.

Następuje to przy automatycznej aktualizacji deklaracji.

Należy zwrócić uwagę, że tylko, gdy rok daty sprzedaży (Rs) jest zgodny z rokiem księgowym programu korekta z tytułu sprzedaży ma możliwość być uwzględniona w deklaracji VAT.

Jako sprzedaż

Sprzedaż środka może nastąpić, jako sprzedaż opodatkowana lub zwolniona od podatku VAT.

Zaznaczamy tu rodzaj tej sprzedaży, ma to wpływ na obliczenia kwoty korekty z tytułu sprzedaży środka

Do końca korekty pozostało (P)

Program wyświetla tu ilość lat, jaka pozostała od daty sprzedaży środka do końca pierwotnie przewidzianego okresu korekt rocznych 5 lub 10 letniego.

Okres ten wyliczany jest jako: P = Rn + L – Rs

Własna wartość (P)

Zaznaczając ten element użytkownik może też samodzielnie wpisać żądaną ilość lat, jaka pozostała do końca pierwotnie przewidzianego okresu korekt rocznych.

Kwota korekty (Ks)

Wyliczana jest wg wzoru: Ks = [ V * ( X% – U% ) / L ] * P stosownie do aktualnie wprowadzonych wartości w oknie edycyjnym.

Wartość X% zależna jest od wyboru w elemencie "jako sprzedaż".

Gdy wybrano: "opodatkowana" przyjmuje wartość 100%, gdy zaznaczono: "zwolniona" wartość 0%.

Poniżej wyświetlana jest wartość korekty z tytułu sprzedaży środka, jaka została zapamięta przez program podczas poprzednich obliczeń.

Jeżeli akceptujemy nowo wyliczoną wartość korekty z tytułu sprzedaży środka to przy zamknięciu okna przyciskiem [OK] program zapamięta nową wartość.

Stosuj wartość wpisaną ręcznie (Ks)

Zaznaczając ten element użytkownik może też samodzielnie wpisać żądaną wartość korekty z tytułu sprzedaży środka pomijając obliczenia programu.