Zmiany w VAT od 1 lipca 2015 r.

Od 1 lipca 2015 r. obowiązują zmiany wprowadzone ustawą z dnia 9.04.2015 r. O zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy - Prawo zamówień publicznych. Zostały one wprowadzone, by dostosować nasze przepisy do regulacji prawa unijnego.

Omówimy w dalszej części artykułu najważniejsze z nich, ale zaczniemy od zmiany wprowadzonej jeszcze w dniu 1 kwietnia 2014 r., ale obowiązującej od 1 lipca tego roku, a mianowicie możliwości odliczenia podatku VAT od ceny zakupu oraz odliczenia go od paliwa i oleju lub gazu, nabywanych do niektórych pojazdów.

Odliczenie VAT od paliw pojazdów wykorzystywanych do działalności "mieszanej"
Jeżeli w swojej działalności do celów "mieszanych", czyli do działalności gospodarczej i do celów prywatnych, wykorzystywałeś takie pojazdy jak:

to do końca czerwca 2015 r. nie miałeś prawa odliczenia VAT naliczonego przy nabyciu oraz imporcie paliw przeznaczonych do ich napędu. Od 1 lipca 2015 r. ulega to zmianie i możesz odliczyć 50% zapłaconego VAT-u od zakupu paliw do napędu tego typu pojazdów wykorzystywanych do celów "mieszanych".

Wiedz, że Twój program księgowy SKP® zawiera już odpowiednie zmiany w tym zakresie i do ewidencji tego typu transakcji służą specjalnie zakładane Konta z odpowiednim oznaczeniem "powiązań z innymi ewidencjami". Nie należy poprawiać wcześniej używanego Konta, tylko założyć nowe, by nie zaburzyć poprzednich odliczeń.

Towary objęte mechanizmem odwrotnego obciążenia
Kolejne wprowadzone zmiany związane są z towarami, do których stosuje się procedurę odwrotnego obciążenia. Do katalogu towarów, do których stosuje się ten mechanizm dodano takie jak:

Podkreślono, że mechanizm reverse charge nie będzie dotyczyć konsumentów. Natomiast naliczyć podatek od zakupionych towarów będą musieli zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, a dostawa na ich rzecz nie może być objęta zwolnieniem dla towarów używanych lub dla złota inwestycyjnego.

Dodatkowo obowiązywać będzie limit kwotowy transakcji, dotyczy to zwłaszcza elektroniki. Jeżeli łączna wartość zakupionych towarów w ramach jednolitej gospodarczo transakcji obejmującej te towary przekracza kwotę 20.000 zł netto, zobowiązani będziemy do zastosowania "odwrotnego obciążenia".

Czym jest więc transakcja jednolita gospodarczo? Ustawa wprowadza jej definicję uznając, iż jest to transakcja obejmująca umowę, w ramach której występuje jedna lub więcej dostaw wskazanych powyżej towarów, nawet jeżeli są one dokonane na podstawie odrębnych zamówień lub wystawianych jest więcej faktur dokumentujących poszczególne dostawy. Wprowadzić ma to na celu ograniczenia nadużyć, np. w przypadku dzielenia transakcji na mniejsze, co do których przepis ten nie miałby zastosowania z uwagi na wskazany wyżej limit.

Informacje podsumowujące w obrocie krajowym - VAT-27
Dokonujący dostawy towarów objętych odwrotnym obciążeniem, w przypadku których na nabywcy spoczywa obowiązek rozliczenia podatku VAT, zostali zobligowani nową ustawą do składania naczelnikowi urzędu skarbowego, informacji podsumowujących w obrocie krajowym. Wprowadzono nowy druk: VAT-27, na którym wykazać należy następujące dane:

Informacje podsumowujące w obrocie krajowym składa się za okresy rozliczeniowe, w których powstał obowiązek podatkowy, w terminach przewidzianych dla złożenia przez podatnika „zwykłych” deklaracji podatkowych VAT. Jeżeli w danym okresie nie występują transakcje oparte o odwrotne obciążenie, to nie ma konieczności składania VAT-27. Pamiętajmy również o wspominanym wyżej limicie uznania danej transakcji za objętej mechanizmem odwrotnego obciążenia. Jeżeli łączna wartość towarów w ramach jednolitej gospodarczo transakcji, bez kwoty podatku, nie przekracza kwoty 20.000 zł, nie będziemy musieli jej zastosować.

Zmiany w deklaracjach: VAT 7 / 7K / 7D, 8 i 9M
Zmianom ulegają wzory deklaracji VAT-7, VAT-7K, VAT-7D, VAT-8 oraz VAT-9M. Większość wprowadzonych modyfikacji będzie mieć charakter techniczny i ma związek z rozliczaniem dostawy towarów i świadczenia usług, dla których podatnikiem jest nabywca, o którym szerzej mowa była wyżej.

W formularzach VAT-7 w części C obecny wiersz 12 został podzielony na trzy osobne, by wydzielić pozycje wypełniane od teraz osobno przez dostawców oraz nabywców.

Nowe wzory stosowane są od rozliczenia za lipiec 2015 r. a w przypadku deklaracji kwartalnych - od rozliczenia za trzeci kwartał 2015 r. Dotychczasowe wzory deklaracji podatkowych mogą być stosowane nie dłużej niż do rozliczenia za ostatni okres rozliczeniowy 2015 r., a w przypadku deklaracji kwartalnych - od rozliczenia za trzeci kwartał 2015 r. Jeżeli podatnik zdecyduje się korzystać z dotychczasowych formularzy, nie może wypełniać pozycji: "kwota podatku naliczonego wynikającego ze spisu z natury, o którym mowa w art. 113 ust. 5 ustawy o VAT". Druków dotychczasowych nie mogą jednak stosować podatnicy rozliczający import usług oraz dostawę towarów, dla których podatnikiem jest nabywca.

Aby zapewnić automatyczną obsługę transakcji objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia, należy założyć nowe Konta, które w "ujmować w deklaracjach vat" będą miały odpowiedni typ, decydujący o tym, czy będzie to dostawa towarów zgodnie z art.17 ust.1 pkt 7, czy też świadczenie usług - art.17 ust.1 pkt 8 lub nabycie towarów - art. 17 ust. 1 pkt 5 albo nabycie towarów/usług - art. 17 ust.1 pkt 7 lub 8.

Nowy wzór deklaracji VAT-12
Wprowadzono także nowy wzór skróconej deklaracji VAT-12, która dotyczy usług taksówek osobowych opodatkowanych ryczałtem. W formularzu zmianie uległa nazwa części C. Obecne brzmienie - "Świadczenie usług taksówek osobowych" - zostało zastąpione nazwą „Rozliczenie podatku należnego”. W tej części dodano nowe wiersze m.in. dotyczące rozliczania transakcji objętych odwrotnym obciążeniem. W nowym wzorze znajdują się także pozycje służące do rozliczenia transakcji z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub importu, jeżeli nabyte towary lub usługi służyły działalności opodatkowanej ryczałtowo. Rozliczenie podatku z w/w tytułów będzie teraz możliwe w jednej deklaracji, czyli bez konieczności składania odrębnej deklaracji dla podatku od towarów i usług.

Odpowiedzialność solidarna przy sprzedaży towarów wrażliwych
Obowiązujące przepisy wyłączają odpowiedzialność solidarną nabywcy towarów uznanych za wrażliwe, jeżeli nabył on towary od podmiotu wymienionego na dzień dokonania dostawy towarów w prowadzonym przez Ministra Finansów w formie elektronicznej i opublikowanym w Biuletynie Informacji Publicznej wykazie podmiotów, które to złożyły kaucję gwarancyjną. Od 1 lipca 2015 r. wysokość kaucji gwarancyjnej zależeć będzie od tego, czy podatnik dostarcza paliwa, czy inne wrażliwe towary. Zmianie uległa minimalna i maksymalna wysokość kaucji gwarancyjnej dla podatników dostarczających paliwa odpowiednio do 1.000.000 zł i 10.000.000 zł.

Rozszerzono też listę towarów objętych odpowiedzialnością solidarną o m.in. aparaty fotograficzne cyfrowe i kamery cyfrowe, srebro i platynę w postaci surowca lub półproduktu, atrament do pisania, tusz kreślarski, części i akcesoria do fotokopiarek.

Ulga na złe długi
Obowiązujące do końca czerwca 2015 r. przepisy nie przewidują możliwości skorzystania przez wierzyciela z ulgi na złe długi w przypadku, gdy dłużnik jest w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji. Należy jednak podkreślić, że dłużnik w takiej sytuacji ma już obowiązek dokonania korekty.

Od 1 lipca 2015 r. podatnik - wierzyciel może już skorzystać z ulgi za złe długi, gdy jego dłużnik pozostaje w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji na koniec miesiąca, w którym upłynął 150. dzień od dnia upływu terminu płatności.

Taka korekta jest też możliwa w przypadku istnienia pomiędzy nim a dłużnikiem powiązań o charakterze rodzinnym lub z tytułu przysposobienia, kapitałowym, majątkowym lub wynikających ze stosunku pracy.

Odliczanie VAT naliczonego od zakupu towarów i usług wykorzystywanych do celów mieszanych, (podlegających i niepodlegających systemowi VAT)
Ustawa określiła, w jaki sposób określona mogłaby być przez podatnika proporcja odliczania podatku naliczonego, w sytuacji, gdy podatnik oprócz działalności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT wykonuje również działalność zwolnioną z tego podatku, by najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Ma to zapewnić dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do tej części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanej. Ma to również obiektywnie odzwierciedlać tę część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych oraz takich celów, co do których przypisanie ich w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Nowe zasady odliczania VAT naliczonego w przypadku działalności mieszanej obowiązywać będą dopiero od 1 stycznia 2016 r.

Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:

Podatnik będzie mógł uzgodnić taką wielkość z naczelnikiem urzędu skarbowego, by najbardziej dopasować sposób określenia proporcji odliczenia podatku naliczonego do specyfiki prowadzonej działalności przez siebie i dokonywanych nabyć.

Istotnych zmian jest kilka i jeżeli dotyczącą one Ciebie, sprawdź czy masz program księgowy w wersji na rok 2015, który jest dostosowany do tych nowości.

Autor:
Ewelina Mandziuk
Specjalista ds. finansów
Data publikacji: 14.07.2015